Femmy Otten, ‘One Tear at a Time’, 2020 © De Warande

Midden in galerie Fons Welters draaide kunstenaar Femmy Otten eind vorig jaar een houten beeld van een zwangere vrouw langzaam in het rond. One Tear at a Time heet dat beeld, de tentoonstelling was ernaar vernoemd. Nu is het beeld opnieuw te zien in De Warande in Turnhout, waar Otten (Amsterdam, 1981) een imposante overzichtstentoonstelling heeft.

One Tear at a Time is een klassiek beeld van lindenhout, de vrouw ligt op haar zij en haar hoofd steunt op één arm, rechtop. Op haar bovenliggende voet balanceert ze een klont lichaamsdelen: een mond, een oor, borsten, een nog onvoltooid gezicht, vagina’s en penissen. Als een voorraadkast. Zwangere vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de kunst, stelde Otten in een filmpje bij de Amsterdamse tentoonstelling.

In Turnhout heeft nu een ander vrouwbeeld de tentoonstellingstitel geleverd. Rainbow Woman heet de expositie, en er zijn twee kunstwerken met die naam. Het eerste is een schilderij met centraal een puntige amandelvorm, bij Otten een symbool voor de vagina en de vrouw in het algemeen. Eromheen schilderde ze een krans van stoffen, als in een trompe l’oeil op het doek gedrapeerd in dunne lagen olieverf. Het zijn jurken, en het werk heeft te maken met de rol die kleding heeft voor de verbeelding van vrouwen, of ze dat nu willen of niet – mannen kunnen in pak veel makkelijker neutraal op de voorgrond treden.

Het zijdezachte kleur- en materiaalgebruik en de gepolijste houten en marmeren beelden doen vermoeden dat Otten scherpte of rauwheid schuwt, maar de bezoeker van de tentoonstelling is al snel wakker geschud. Na een opmaat van enkele oudere reliëfs en twee fijngeschilderde zelfportretten – jonge vrouw met rossig haar, doelgerichte blik – is de bezoeker getuige van een levensgrote penetratie. Het is een lindenhouten beeld van een vrouw die voorovergebogen staat, rok op de knieën, shirt tot over haar hoofd op de grond. Een gigantische gebogen penisvorm met twee uiteindes penetreert haar zo dat het ding er bij haar onderrug weer uit komt.

Ook Rainbow Woman II, het werk dat Otten dit jaar maakte, is veel explicieter dan het schilderij met de jurken. Het is een driedimensionaal realistisch beeld van een zwangere vrouw, in een soort kleermakerszit. Het beeld is gemaakt van was, met felle (regenboog)kleuren beschilderd. Alleen bij de buik en borsten is het felwit, alsof de huid daar openbarst.

De kunstenaar studeerde vóór de Amsterdamse Rijksakademie een jaar in Gent, en heeft vaker exposities in België. De 51 werken van Otten krijgen de ruimte in de zalen van De Warande, en die ruimte leent zich ook goed voor het werk – afwisselend schilderijen, tekeningen, beelden in hout en steen, sinds kort ook in marmer. Haar werk gaat over de vergeefse zoektocht naar evenwicht, naar balans, moederschap en seksualiteit, en over de angst dat er iets misgaat.

Het beeld One Tear at a Time kreeg opnieuw een speciale presentatie, in een eigen ruimte, op de vloer ligt een laag gele bijenwas. Deze zwangere vrouw is een koningin.

Femmy Otten: Rainbow Woman is tot 7 november te zien in De Warande in Turnhout. warande.be