Televisie

KOOIVECHTEN

televisie 24 uur met… / Pappa is weg

Teleurgesteld was Joris Luyendijk in Linda de Mol. Een avond lang had ze honderduit gepraat, maar hij hield het gevoel dat ze niet het achterste van haar tong had laten zien. Hij was als de professor die na een lang tentamen, waarin de studente enorm haar best had gedaan, toch een onvoldoende moest geven. Pas later, toen zelfs de pulpmijder meekreeg dat in het privé-leven van Linda niet alles botertje tot de boom was, kwam de vraag: wist Joris daarvan op die avond? Was hij daarom teleurgesteld? Wilde hij (en zijn redactie) een primeur? Maar zelfs als hij het niet wist – vanwaar die bestraffende toespraak over opgehouden maskers van een man die begrijpelijk en terecht zijn privé-leven zo afschermt? Joris is, kan en doet veel meer dan mal preken tegen De Mol, zoals nu weer te zien is in Wintergasten. Maar als zelfs híj al met zo een veroordeling komt, wie heeft er dan nog respect voor terughoudendheid, prudentie, kiesheid, geheim en recht op afschermen? Of is het gerechtvaardigd om de De Mollen, met hun onaangename uitbating van emoties van ‘gewone’ mensen, van bruiloftvierders tot kooibewoners, een koekje van eigen deeg te geven? Lijkt me toch een hellend vlak.

Ooit zei niemand iets waar dan ook over; nu zeggen wij alles. Ooit stikten we erin, nu gooien we het eruit – en vooral: willen wij alles horen en weten. Met het oog daarop worden formules ontwikkeld en gimmicks bedacht. De ncrv zet Frénk van der Linden op dertig hoog neer die niet weet welke BN’er zich bij hem zal vervoegen. Zoiets als de Boeienkoning of Sterke Man op de kermis. In een half uur graaft Frénk als een krankzinnig geworden psychiater in een horrorfilm naar zo veel mogelijk details uit het privé-leven van zijn proefkonijn. En krijgt ze vaak nog ook. Bij de NCRV!

De vpro sluit Wilfried de Jong met een gast voor 24 uur op in een ruimte zonder ramen en klok om een samenvatting van een half uur uit te zenden. Een soort kooivechten. Terecht vroeg Tycho Gernand zich af of hij, eenmaal buiten, zich niet verbijsterd af zou vragen waarom hij van alles gezegd had. De Jongs worsteling met Richard Klinkhamer staat op Uitzendinggemist dan ook aangeprezen als 24 uur met een moordenaar. De VPRO!

Maar ook zag ik in HollandDoc de afstudeerfilm voor de Nederlandse Film- en Televisie Academie van Marijn Frank: Pappa is weg… en ik wilde nog wat vragen. Gemaakt in de periode rond het sterven van haar vader, met wie het voor haar moeilijk, zo niet onmogelijk was contact te krijgen. Hem krijgen we op een flits na niet te zien. Marijn wel, meestal als ze alleen is, op de wc of in bed en ‘dagboek’ houdt. Haar ooms, tante en oma komen ook aan het woord en daaruit ontstaat het beeld van een door de oorlog diep getraumatiseerde familie, tot in het derde geslacht. Extreem voorbeeld van een egodocumentaire, zou je kunnen zeggen – een wanhopige, mislukkende Vatersuche die tegelijk liefdesverklaring is. Zozeer uit noodzaak gemaakt, en zo zorgvuldig in vorm gegoten, dat elke vergelijking met het voorafgaande beledigend zou zijn. Soms is het hoogstpersoonlijke niet onsmakelijk maar indrukwekkend. Zeker als het universele betekenis heeft.

30 Hoog en 24 uur met… zijn te zien via Uitzendinggemist.nl. Pappa is weg is te zien via de site van HollandDoc