Korea’s oud-president krijgt voorlopig geen amnestie

Seoul – Oudere demonstranten wapperen met vlaggen van Zuid-Korea, maar ook de Amerikaanse vlag duikt op in hartje Seoul. ‘Park moet vrijkomen en terugkeren in haar ambt’, schreeuwt een man met een pet van de Koreaanse mariniers. Ondanks de verhoogde straf van 25 jaar cel die oud-president Park Geun-hye van Zuid-Korea afgelopen week in hoger beroep kreeg opgelegd, staan haar trouwe aanhangers dagelijks te demonstreren voor haar vrijlating. Park is schuldig bevonden aan corruptie en machtsmisbruik, maar hier klinkt agressief: ‘Dit is een politieke wraakactie.’

Deze demonstranten zijn pro-Amerika vanwege de steun van dat land in de Koreaanse Oorlog (1950-1953) die zij nog hebben meegemaakt. Deze conservatieve, uiterst rechtse achterban van de oud-president is niet groot meer, nadat zij in maart 2017 werd afgezet, maar is wel zeer zichtbaar op het centrale plein. De demonstranten worden nog gesteund door de rechtervleugel van het invloedrijke Koreaanse christendom.

Park kwam in 2016 onder vuur te liggen na onthullingen over handjeklap tussen de Koreaanse overheid en enkele grote bedrijven zoals Samsung en Hyundai. Parks vriendin Choi Soon-sil had bedrijven gedwongen tot betaling aan haar liefdadigheidsstichtingen in ruil voor politieke gunsten. Niet alleen de illegale betalingen en het machtsmisbruik wekten woede, ook de inperking van de vrijheid van meningsuiting.

‘Er werd een zwarte lijst van duizenden kritische kunstenaars opgesteld’, vertelt Boudewijn Walraven, emeritus hoogleraar Korea-studies in Leiden en al zes jaar werkzaam op de Sungkyunkwan Universiteit in Seoul. ‘Zij werden geïntimideerd. Dat gold ook voor buitenlandse critici van de regering. Een Amerikaanse collega-wetenschapper werd geregeld ’s nachts gebeld door de inlichtingendienst, die probeerde hem het zwijgen op te leggen. Dit is ongehoord in een democratisch land.’

De onrust leidde tot massale demonstraties, die elke zaterdag een miljoen mensen op de been brachten, waardoor Park uiteindelijk moest aftreden. ‘Door massale volksprotesten is in 1987 de democratie in Zuid-Korea tot stand gekomen. En door deze acties in 2016 is de democratie versterkt’, zegt Walraven. De oudere aanhangers van Park zullen geen succes hebben met hun oproep tot haar vrijlating: ‘Eerder zijn ook presidenten veroordeeld tot lange celstraffen, zoals de militair Chun Doo-hwan, maar hij kreeg al vrij snel amnestie. Dat zal nu niet gebeuren, want de verontwaardiging is te groot.’