Koreaans referendum eindigt als Russische roulette

Seoul - Midden in het centrum wordt op een podium gedanst, komieken krijgen de lachers op hun hand door politici te parodiëren. Zuid-Korea’s eerste referendum ooit zit erop en dat is te merken op het stadhuisplein in Seoul. Maar wie denkt dat hier een feest der democratie wordt gevierd, heeft het mis. Dit is een feest van het falen van de democratie. Tenminste, van de democratie volgens Oh Se-hoon, de conservatieve burgemeester van Seoul. Tot vreugde van zijn tegenstanders treedt hij namelijk af, nadat minder dan eenderde van de hoofdstedelingen kwam opdagen.
Wat begon met een politiek debat over wel of geen gratis maaltijden voor alle schoolkinderen in de stad, eindigde in een gevaarlijk potje politieke Russische roulette. Na een verhitte discussie over hoe ver Zuid-Korea moet gaan met sociaal beleid, mocht het volk beslissen over de maaltijdenkwestie. De burgemeester en zijn partij zijn ervan overtuigd dat het niet rendabel is om dergelijke gratis programma’s te draaien, in tegenstelling tot de democraten, die hameren op het voorkomen van stigma’s rond armoede.
Gefrustreerd door het feit dat zijn tegenstanders dat niet begrepen, kwam Oh met een referendum op de proppen. Maar niet zonder daar een typisch Zuid-Koreaans sausje overheen te schenken. Een paar dagen voor de verkiezingsdag ging de burgemeester op een persconferentie huilend op zijn knieën. In het belang van het volk staat hij voor een rendabele welvaartsstaat, speechte hij emotioneel. Het referendum werd opeens een roulettetafel. Niet alleen ging het om ja of nee voor gratis maaltijden, ook zette hij zijn burgemeesterschap op het spel én beloofde hij dat indien de opkomst te laag was de democraten alsnog hun zin kregen en vanaf volgend jaar alsnog alle leerlingen op de basis- en middelbare scholen gratis mogen lunchen.
Een grootse campagne van de democraten ging van start: stem vooral niet. Niet-stemmers zijn immers tegenstemmers. Samen met de politiek ongeïnteresseerde hoofdstedelingen hadden de tegenstanders een overmacht van bijna 75 procent die, als ze Frans zouden verstaan, de burgemeester massaal toespraken met een vals rien ne va plus. Critici kijken intussen zuchtend naar het politieke schoolplein in Zuid-Korea, bekend om zijn sentimentele, ietwat onvolwassen politiek waarin de laatste wedstrijd vooral ging over ‘sociaal-populisme’ versus 'asociaal-populisme’. 'Burgemeester Oh en zijn partij bespelen het publiek met populistisch sentiment tegen de verzorgingsstaat, terwijl de democraten verzand zijn geraakt in populistisch sentiment voor de verzorgingsstaat. Er is een ontzettend vermoeiend gevecht gaande tussen de twee partijen’, betoogt Kim Jin-seok, professor filosofie aan de Inha-universiteit in Incheon. Tekenen dat het politieke klimaat tot rede komt zijn er niet. Een sociaal idee wordt door de conservatieven al snel op Godwin-achtige wijze afgedaan als Noord-Koreaans, terwijl links de rechterkant gemakkelijk wegzet als asociale fascisten. Volgende ronde, croupier.