Koren op de molen

In de directe nasleep van de mislukte coup in Turkije besloot het NOS Journaal om geen melding te maken van het lynchen door Erdogan-aanhangers van soldaten die zich hadden overgegeven. Vreselijke beelden waren daarvan te zien op internet.

Misschien inderdaad niet geschikt voor het nieuws, maar de redactie had besloten om wel andere beelden te laten zien van dezelfde locatie en min of meer hetzelfde moment. Het waren beelden van een soldaat in het nauw die aan een aframmeling of veel erger ontkwam doordat een agent tussenbeiden kwam. Hij werd dus niet neergestoken of onthoofd, zoals de soldaten van de internetfilmpjes. Wat betreft de verliezende soldaten werd er niets anders gemeld dan dat er sprake was van ‘overgave’. Alsof dat het hele verhaal is.

Maar er is meer dan Nederland 1 en 2. We zitten niet meer in 1972. Veel mensen namen kennis van het bredere verhaal via buitenlandse zenders of internet. Dit ondergraaft de geloofwaardigheid van een belangrijk instituut als het nationale journaal. En dat is niet goed voor de maatschappelijke samenhang. Terwijl het juist die sociale samenhang is waarvoor de NOS waarschijnlijk het nieuws inhoudelijk wilde filteren. Waar het bijvoorbeeld voor de nieuwsvoorzieners in de DDR ideologie was waarom het nieuws uitgekleed of opnieuw aangekleed werd, hier in Nederland zijn de beweegredenen anders. Of althans; helemaal onideologisch is de aanpak van de journaalredactie niet. Maar het is niet zozeer dat men vóór een bepaalde levensvisie is, ze zijn tegen wat zij duiden als rechtspopulisme. Ik denk dat men door bepaalde zaken geen of minder aandacht te geven met name de PVV de wind uit de zeilen wil houden. De gevleugelde term ‘koren op de molen van’ hoor je de laatste tien tot vijftien jaar steeds vaker.

Op zich leuk dat oude zegswijzen een comeback kunnen maken, maar de reden waarom is verontrustend. Als het dwarsbomen van populistische politiek het doel is, is het weglaten van informatie geen juist middel. Die informatie vindt haar weg naar het publiek toch wel. En als zo’n ontvanger van deze informatie dezelfde is als de persoon die naar het journaal kijkt, ontstaat er een probleem. Ook al bestaat een redactie uit mensen die in meerderheid weinig op hebben met de partij van Wilders, is het voor iedereen beter, ook voor de anti-Wilders-Nederlanders en bijvoorbeeld de moslims, dat die voorkeur niet blijkt uit de keuze van woorden, beelden en onderwerpen.

De demo van conservatieve Turken in Rotterdam, getooid met vlaggen, die het mislukken van de coup vierden, was ook zeer problematisch. Het werd gebracht alsof het een avondvierdaagse betrof en met een maartje-van-weegeneske toon werd er van de bonte optocht melding gemaakt. Geen enkele kritische vraag werd er gesteld over identificatie met Nederland dan wel het Moederland. Het was een optocht met vlaggen. Meer niet.

Deze methode om Wilders niet te voeden is niet de juiste. Niet alleen is het ongezond voor de allochtone gemeenschappen in Nederland omdat je daarmee het kritisch vermogen niet prikkelt. Immers, als grote problemen niet breed worden onderkend, ontbreekt de noodzaak van introspectie. Zo rem je de dynamiek binnen die groepen.

Maar er is ook dit patroon: de iets te opzichtige anti-Brexit-houding van de Britse pers heeft de _leave-_kant zeer geholpen. Daar ben ik vrij zeker van. En de enige reden dat Trump niet geheel kansloos is tegen Hillary is dat de grote zenders in meerderheid zo tegen Trump zijn. Zo rolt het volk. Dat kunnen de fatsoenlijke bewoners van de probleemloze wijken wel niet leuk of onbestaanbaar vinden, maar het is niet anders.