De beste boeken van 2013

Krachtvertoon & mensenkennis

Van hartstochtelijke liefde tot verraad in Rhoon, van de Beatles tot Auschwitz: de literaire hoogtepunten van het afgelopen jaar volgens onze vaste medewerkers.

Medium kushner flamethrowers

Futurisme in Italië, de kunstscène in het SoHo, New York, van de jaren zeventig, motorraces in Nevada, Europese protestbewegingen, hoe je als jonge, naïeve vrouw in een grote stad tergend traag leert wat liefde is: The Flamethrowers van RachelKushner is een van de rijkste romans die ik dit jaar las. Afgelopen zomer was het boek al een hit binnen de Amerikaanse letteren, en het zal ongetwijfeld hoog eindigen op vele eindejaarslijstjes, het mijne incluis.

Reno, de hoofdpersoon van The Flamethrowers, trekt in 1975 naar New York om kunstenaar te worden. Makkelijk om van te houden is ze allerminst: Reno is mooi maar ook blue, traag, en, zo op het eerste gezicht, inhoudsloos – ze heeft bijvoorbeeld geen flauw idee wat voor kunst ze eigenlijk zou willen maken. Ze is een vrouw zonder verhaal. Die ledigheid maakt haar ontvankelijk voor de verhalen van anderen – van de dominante mannen die ze ontmoet, van de sociale en politieke omwentelingen van haar tijd en plaats – en op die manier blijkt ze toch het perfecte vehikel voor Kushners vertelambities. Die voeren Reno van de high-brow kunstwereld van New York naar de loeiende motorraces van Nevada, van de Italiaanse elite naar revoltes in de straten van Rome – afgewisseld met de avonturen van een Italiaanse ingenieur die begin twintigste eeuw bij het futurisme betrokken raakt.

Ook The Interestings, van MegWolitzer, opent in de kunstzinnige sferen van de jaren zeventig; niet in SoHo maar op Spirit-in-the-Woods, een zomerkamp voor artistieke tieners nabij New York. De roman, vergeleken bij The Flamethrowers bescheidener qua reikwijdte maar niet minder rijk qua thematiek, volgt het wedervaren van de vijf jongeren die elkaar die zomer ontmoeten en hun verdere leven bevriend blijven.

Hoofdpersoon Julie Jacobson heeft net als Kushners Reno kunstzinnige ambities; hoewel die van Julie meer gericht zijn, ontbreekt het haar aan voldoende talent. Terwijl haar vrienden zich wel ontwikkelen volgens de verwachting die hun veelbelovende jongere versies ooit wekten, moet Julie zien om te gaan met jaloezie, teleurstelling en, uiteindelijk, acceptatie. Wolitzer vertelt dit decennialange verhaal met minder krachtvertoon dan Kushner, maar met minstens zo veel mensenkennis en inzicht.


Rachel Kushner, The Flamethrowers, Vintage, 400 blz., € 18,99

Meg Wolitzer, The Interestings, Riverhead, 480 blz., € 25,99