Krankzinnig drugsbeleid

STEEDS hetzelfde doen terwijl je een ander resultaat verwacht: zo definieerde Albert Einstein krankzinnigheid. Het kon het motto zijn van het vorige week verschenen rapport van de Global Commission on Drug Policy. De commissie bestaat uit negentien voormalige hot shots. Onder hen Kofi Annan, George Schultz en oud-president van Mexico Ernest Zedillo. Hun boodschap: het wereldwijde repressieve antidrugsbeleid is mislukt. Vijftig jaar geleden begon het op een VN-conventie, tien jaar later riep VS-president Nixon bovendien de ‘global war on drugs’ uit: minister van Financiën George Schultz zorgde voor de fondsen. De drugsoorlog werkte georganiseerde criminaliteit in de hand en voerde hele staten naar de afgrond, eerst Colombia, nu Afghanistan en Mexico. Het aantal drugsgebruikers steeg wereldwijd tot tweehonderd miljoen, de toenemende drugscriminaliteit beslaat jaarlijks al ruim driehonderd miljard dollar. Een pijnlijke nederlaag.
Nu ze geen kiezers meer te vrezen hebben, nemen de oud-bestuurders in de Global Commission Einsteins definitie van gestoordheid eindelijk ter harte. Zij streven niet meer naar een drugsvrije wereld en zien het drugsprobleem nu 'eerder [als] een set van onderling verbonden gezondheidskwesties en sociale problemen dan een oorlog die gewonnen moet worden’.
Hela, is dat niet de basis van het Nederlandse drugsbeleid, dat ooit als vooruitstrevend gold? Het heeft zich langzaam over de wereld verspreid: niet vervolgen maar helpen; niet de moraal, maar empirie als basis van beleid. Cannabis is inmiddels praktisch gedecriminaliseerd in Europa (behalve Scandinavië), Noord-Afrika, Zuid-Amerika, Pakistan, India en in dertien Noord-Amerikaanse staten, waar medicinale wiet uitkomst biedt. Maar Nederland speelt in het rapport geen rol. Geen wonder: het coffeeshopbeleid voldoet inmiddels ruimschoots aan Einsteins gekte-definitie. Het achterdeurbeleid (aanvoer cannabis) is nog altijd illegaal en met invoering van de wietpas voor slechts Nederlanders wordt ook de voordeur langzaam dichtgetimmerd. De jacht op wietplantages is terug, maar de vraag blijft en dus groeit de georganiseerde criminaliteit. Dat zal met de wietpas verergeren. Toeristen en andere paslozen zullen zich wenden tot straatdealers, die ook harddrugs op zak hebben.Veel problemen verdwijnen als coffeeshops worden bevoorraad met veilige, legaal verbouwde 'staatswiet’. Terecht bepleit de Global Commission 'experimenten met legale regulering door regeringen’. Maar over legalisering peinst het huidige antidrugskabinet niet.
Sommigen noemen het rapport van de ex-bobo’s gratuit, omdat hun inzicht pas komt na hun ambtstermijn. Maar het is opnieuw een teken dat de wind draait: president Obama stopte met war on drugs en ook de VN zien de gebruiker nu als patiënt. Nederland zou pas met een links-liberaal kabinet (D66 steunt nu zelfs legalisering van soft- én harddrugs) van deze mondiale koerswijziging kunnen profiteren. Bij gereguleerde legalisering van cannabis hoeven we de toorn van 'het buitenland’ nu minder te vrezen: een situatie die zich niet eerder voordeed. Maar, o ironie, misschien zijn er tegen die tijd geen coffeeshops meer.