Laat een vrouw het maar proberen

Wat zegt het over een land als vrouwen de macht overnemen? In IJsland moesten aanvankelijk bij twee van de drie grote, genationaliseerde banken de falende mannelijke directeuren plaats moeten maken voor vrouwen. Misschien wel het enige investeringsfonds te lande dat winst wist te maken in het rampjaar 2008 is het piepkleine Audur Capital. Dat werd twee jaar geleden opgericht door, jawel, twee vrouwen. Zij zeggen voor vrouwelijke waarden‚ te staan binnen een agressieve, door mannen gedomineerde financiële sector.

Als klap op de vuurpijl heeft IJsland sinds enkele maanden een vrouwelijke premier, Jóhanna Sigurdardóttir. Bij de parlementsverkiezingen dit weekeinde bevestigen de IJslanders waarschijnlijk haar mandaat. De om haar strijd tegen corruptie populaire ‘heilige Johanna’ is ook nog eens het eerste openlijk lesbische staatshoofd ter wereld.

Het gaat goed met de IJslandse emancipatie, is de voor de hand liggende conclusie. Maar zo simpel is het niet – helaas. Het kan geen toeval zijn dat deze vrouwen het roer overnemen uitgerekend op het moment dat IJsland vrijwel bankroet is. Zolang de bomen tot in de hemel groeiden, domineerden de mannen de economie. Pas nu het kaartenhuis is ingestort, mogen de vrouwen het proberen – en de lesbiennes, de socialisten, de jongeren, de groenen en alle anderen die afwijken van de norm.

Dat roept herinneringen op aan een onderzoek van de Britse psychologen Michelle Ryan en Alex Haslam enkele jaren geleden. Hun stelling: het glazen plafond heeft plaatsgemaakt voor een glazen cliff, een uitstekende rots met uitzicht op de afgrond. ‘De grootste bedreiging voor het succes van vrouwen in topposities is tegenwoordig de “glazen klif” – gepromoveerd worden tot risicovolle, moeilijke functies waar de kans op falen groter is’, aldus de twee.

Ryan en Haslam analyseerden de honderd grootste, beursgenoteerde Britse ondernemingen. Wat bleek? Juist in tijden van wegzakkende aandelenkoersen benoemen bedrijven vaker vrouwen in hun besturen. Aan hen de ondankbare taak het concern uit de problemen te halen. Het moge duidelijk zijn wie de schuld krijgt als het misgaat. Sigurdardóttir en haar IJslandse medestandsters zijn gewaarschuwd.