TELEVISIE: Nipkowschijf

Laatste ijsbeertje

Bij een eerste inventarisatie voor de Nipkowschijf werden ongeveer veertig kandidaten genoemd. Dat is, ondanks het ‘roept u maar’-karakter, een indicatie voor een goed seizoen.

Des te opvallender dat niet één titel van de commerciëlen de groslijst haalde. ‘Elitaire vpro-freaks die onze Goede Werken nooit bekijken’, zal daar smalend gezegd worden, maar collega Beerekamp, die net als veel andere juryleden alles ziet wat beweegt, stelde bij DWDD vast dat de kwaliteitskloof tussen publiek en commercieel alleen maar toeneemt. En elitair? In dit eerste jaar dat de jury met drie nominaties werkt, haalde de vpro er niet één, hoe sterk die omroep over de breedte ook blijft.

Trouwens, wat is elitair aan Wie is de mol?, De Tiende van Tijl, Het snelle geld, Lucky TV, alle op de longlist; en aan de genomineerde muzikale dramaserie Moeder, ik wil bij de revue van omroep Max(!)? Kwaliteit voor een groot publiek, kom er eens om bij de commerciëlen die dat ‘grote publiek’ najagen maar bij ‘kwaliteit’ hun revolver trekken.

Losse documentaires of tv-spelen redden het zelden bij Nipkow, omdat ze, hoe mooi ook, als ‘te klein’ worden gezien voor de prestigieuze prijs. Oeke Hoogendijk had dus mazzel dat de verbouwing van het Rijks een catastrofe werd, die niet één maar vier delen documentaire opleverde. Opvallend dat de derde genomineerde al weer een dramaserie is, de tragi-comedy Volgens Robert (Vara). Bovendien maakte naast de genomineerden ook Penoza 2 (kro) een kans; oogstte de comedy Charlie (Avro) lof, maar viel die af als remake van een Amerikaanse serie; en kreeg Welkom in de Gouden Eeuw zelfs een eervolle vermelding – kindertak van documentairereeks De Gouden Eeuw, maar dan hilarisch geacteerd in _Klokhuis-_traditie.

Kortom, dramagroei in kwantiteit, veelvormigheid en niveau. Maar nul garantie voor de toekomst. Grote bezuinigingen zijn op komst. En het Mediafonds dat een onmisbaar fundament legde en continuïteit garandeerde bestaat binnenkort niet meer. De prompte reactie van de npo op deze vernietiging van onafhankelijke kwaliteitsstimulans en -bewaking (‘dat vangen wij zelf wel op’) is een schandalige gotspe. Daarmee helpt ze alle opgebouwde expertise door de plee in een cultuurvijandig politiek klimaat dat naast de kunsten nu ook kunst door en op tv aantast. Deze kanttekening achterwege laten is als het louter bejubelen van de schoonheid van het laatste ijsbeertje in de vrije natuur terwijl de Pool wegsmelt. Aan die klimaatverandering zou trouwens best het verschijnsel ‘reisprogramma’ letterlijk en figuurlijk kunnen bijdragen.

Als één trend opvalt, dan die van de reiziger die voor ons huis en haard verlaat. Alleen al dit seizoen: Bram Vermeulen trok langs de grenzen van Turkije; Jelle Brandt Corstius door India; Tom Barman langs filmlocaties; Tommy Wieringa langs de landsgrens; Michiel Schaap (De hokjesman) en Michiel van Erp (Hollands welvaren) langs vaderlandse inboorlingen en stammen; Hans Goedkoop langs historische plekken en personages; ArtMen Jasper Krabbé en David Bade langs de kunstscene in binnen- en buitenland. En alleen in BNN op reis, in kunstprogramma Sarah’s barbaren en in het mijns inziens beste reisprogramma van dit seizoen (Het België van…) namen vrouwen ons bij de hand. Natuurlijk zaten er redelijke en goede programma’s bij. Maar dat documentairemaker Menna Laura Meijer in het blad van het Mediafonds een aanval deed op dit veilige type format-tv, dat gokt op de autoriteit van bekende mannen die de wereld voor ons duiden, dat valt te begrijpen. Zie mediafonds.nl/609


Het nieuwe Rijksmuseum is nog te zien via Het uur van de wolfUitzending gemist. De twee genomineerde dramaseries zijn op dvd te koop. De winnaar van de Nipkowschijf wordt op woensdag 5 juni bekendgemaakt