Londen – De Conservatieven zijn ‘het schuim der aarde, homofoob, racistisch, misogyn, volstrekt verachtelijk’. En premier Boris Johnson? ‘Een smerige Etonian, een stuk tuig, leider van een bananenrepubliek.’ Met deze analyse van de Britse politiek kreeg Angela Rayner een daverend applaus tijdens een informele receptie op het recente partijcongres van de Labour Party in Brighton. De uitgesproken vicepartijleider vond de tijd rijp om te zeggen wat ze precies dacht over de mensen die het Verenigd Koninkrijk alweer elf jaar regeren.

De 41-jarige socialiste nam afscheid van Jeremy Corbyns advies om naar een ‘zachtere, vriendelijker politiek’ te gaan en keerde terug naar de jaren vijftig toen Nye Bevan, de man die de National Health Service had opgericht, de Conservatieven omschreef als ‘lager dan ongedierte’. Met de uitlatingen stal ze de show van haar wat saaie baas Sir Keir Starmer, die moest vaststellen dat haar woordkeuze niet de zijne is. Op de vraag of ze haar excuses dacht te gaan maken, stak ze provocerend een sigaret op.

Het is duidelijk dat Rayner vroeg of laat het leiderschap van de partij probeert over te nemen. De sociaal-democraten worden momenteel uit het centrum van het politieke spectrum verdreven door de regering-Johnson, die de belastingen verhoogt, geld uitgeeft alsof het water is en tekeergaat tegen het bedrijfsleven. Rayner acht de tijd rijp voor een vrouwelijke partijleider, zeker nu uitgerekend de ‘misogyne’ Tories alweer twee vrouwelijke premiers hebben geleverd.

Het levensverhaal van Rayner, opgegroeid in een voorstad van Manchester, spreekt de achterban aan. Op haar zestiende verliet ze, zwanger en wel, de middelbare school. Later leerde Rayner voor verpleegster, een roeping die ze jarenlang vervulde. Via de vakbond belandde ze in de partij. Haar politieke voorbeeld is Barbara Castle, in de jaren voor Margaret Thatcher de machtigste vrouw in de Britse politiek. Onlangs was Rayner dan ook aanwezig bij de onthulling van een standbeeld van Castle in Blackburn.

Probleem voor de verdeelde Labour Party is dat de macht nog ver weg lijkt te zijn. Ondanks vriendjespolitiek, rijen bij benzinestations, stijgende gasprijzen en personeelstekorten staan de Conservatieven nog ruim voor in de peilingen. Op het congres van de Conservatieven werden de schouders opgehaald over de beledigingen van Rayner. Jacob Rees-Mogg noemde haar aanval ‘buitengewoon pittig’ en prees de vrijheid van meningsuiting. ‘Het kenmerk van schuim is’, aldus de deftige Old Etonian, ‘dat het altijd boven komt drijven.’