Menno Hurenkamp

Laf

Drie kwesties over vrijheid in de politiek. Eén. Toen de SP’er Yildirim ontwaakte uit onrustige dromen, ontdekte hij dat hij in bed was veranderd in een democraat. Hij weigerde zijn slinks verworven Eerste-Kamerzetel op te geven. De media bleken dól op de affaire. De krantendatabase Lexis Nexis hoest meer dan driehonderd berichten, columns en opinieartikelen op, in de afgelopen twee maanden alleen. Twéé. Toen de niet-moslim Jami ontwaakte uit onrustige dromen, ontdekte hij dat hij in bed was veranderd in een ex-moslim. Daar ging hij de PVDA voor laten boeten. De media werden gék. De database weigert de berichten te geven omtrent deze metamorfose: hun aantal overtreft de duizend. Drie. Toen CDA-werknemer Thijs Jansen ontwaakte uit onrustige dromen, ontdekte hij dat hij in zijn bed was veranderd in een ex-werknemer, omdat hij te kritisch was. In de database staan: één ANP-bericht, vier nieuwsberichtjes, twee stukjes in de weekbladen, één column in Trouw (Hans Goslinga) en een column die – goede Nederlandse traditie – naar die column verwijst.

Nog eens. De SP maakt ruzie met een lid dat zich niet aan de spelregels van de club houdt. Wat kan de club anders? Regels zijn regels. Ook de PVDA heeft ruzie met een lid dat zich niet aan de spelregels houdt. Ook hier lijkt gezond verstand de doorslaggevende reden om Jami op afstand te houden. Toch springt de hele pers er massaal op. Het CDA gooit een wetenschappelijk medewerker op straat, omdat hij kritisch is – lees: zijn vak uitoefent. Stilte. De Nederlandse politiek volgens de Haagse journalistiek: de SP is een maoïstische bende, de PVDA een stelletje multiculti-lapzwansen en het CDA, ja, dat heeft altijd zo’n geinige familiedag.

De nu ontslagen hoofdredacteur Thijs Jansen maakte een wetenschappelijk blad. Hij liet dus niet opschrijven dat Balkenende een boerenlul was: hij stelde vragen bij analysekaders en probleemdefinities. Als je dat niet in vrijheid kunt doen, kun je het beter laten. Jansen heeft een stevige staat van dienst. Grote nationale debatten rond ‘beroepszeer’ in de zorg en het onderwijs en rond marktwerking in de zorg zijn voor een deel op het conto van zijn blad te schrijven. Maar de CDA-top was niet zo blij met de onderbouwde manier waarop zijn blad die debatten aanjoeg. Men deed al langer zijn best om hem een toontje lager te laten zingen. Dat is nu zonder noemenswaardige ruis gelukt. Pech voor Jansen. Misschien had zijn partij niet in het hart van de macht genesteld moeten zitten, maar in het verdomhoekje, zoals de PVDA. Dan was eventjes tien anonieme kamerleden laten leeglopen over de vrijheid van meningsuiting in het CDA natuurlijk wél aantrekkelijk voor de journalistiek geweest.

Maar ook de opiniemakers houden zich stil. Op zijn weblog vroeg publicist Jos van der Lans zich al in augustus af waar het commentaar bleef van hoogleraren als Jos de Beus en Paul Scheffer. Deze flirtten regelmatig met het CDA, omdat de PVDA hun niet altijd bevalt, onder andere wegens gebrek aan serieus debat. Inmiddels is het oktober. Waar zijn de opinieartikelen nu ook het christen-democratische bastion van degelijkheid zich op autoritaire wijze ontdoet van een kritische geest? Misschien heb ik dat éne vlammende betoog over het hoofd gezien. Dat kan. Misschien had Jansen niet zo ingewikkeld moeten doen met die lange stukken van ’m – hij had gewoon moslim moeten worden, of beter nog: ex-moslim. Dan was de kwestie ongetwijfeld heel goed uit te leggen geweest aan de lezer.