Leed lokt televisie

De Brabantse parkeerplaats De Gender haalde de landelijke pers. Onder meer de Volkskrant ging er kijken naar Sex voor de Buch-kijkers die keken of iemand zich wilde laten filmen terwijl hij participerend zou kijken naar Tita (32) en Marcel (44) die in hun daar geparkeerde camper niet slechts wilden paren terwijl die anonymus toekeek, maar het ultieme gerief verwachtten van het feit dat naar deze ménage à trois een miljoen Veronicakijkers keek. Het feest ging niet door omdat de talloze aanwezigen wel naar de participerende kijker wilden kijken, maar die zelf niet wilden zijn. Zoals je meer kans loopt te verzuipen wanneer er duizend omheen staan dan wanneer er één getuige is.

Zo leek Menno Buch zijn eigen opzetje om zeep geholpen te hebben.
In zijn programma van maandag daarvoor had hij Tita en Marcel in actie getoond. Als lokker voor een live-reprise op donderdag waarvoor Buch zijn kijkers naar De Gender noodde, hun daarbij ook nog frites van Veronica toezeggend - ‘patat mèt’ nieuwe betekenis gevend. Maar was het wel een mislukking? Waren de menigte, de verkeersopstopping, de komst van pers en politie niet precies waarop hij hoopte?
Publiciteit die meer kijkers moet genereren voor een programma dat gebouwd is op voyeurisme, exhibitionisme, banaliteit, leedvermaak, exploitatie van geheim seksueel verlangen en leed dat vaak beter verborgen had kunnen blijven. En van gans het repertoire aan seksualia, van variaties via curiosa tot aberraties die, hoe paradoxaal dat moge lijken, door Buchs staafmixer tot eenzelfde clichépap worden gemalen.
Buch kende ik tot die Gender(!)-uitzending slechts van interviews. Verbaal begaafd pareerde hij aanvallen op zijn programma. Die betroffen in de verlichte pers niet zozeer het pornografische karakter als wel zijn verantwoordelijkheid jegens vaak simpele zielen die voor één keer uit de anonimiteit treden. 'Ze zijn volwassen, willen het zelf, wij zijn zorgvuldig, stellen grenzen en als iemand achteraf spijt krijgt door reacties van de omgeving: sorry, je wilt graag in de draaimolen en af en toe breekt er een kettinkje en flikker je eruit.’
Pontius Pilatus als kermisexploitant. En natuurlijk het eeuwige, verontwaardigde beroep van Veronica en verwanten op de democratie. Daar zit iets in: geslachtsorganen zijn eerlijker verdeeld dan hersens en inkomen. Een deel van de commotie onder 'beschaafden’ komt voort uit het feit dat hier puisten, vetrollen, rimpels en tatoeages in actie komen op een terrein dat voorbehouden is aan op lichaamsbouw geselecteerde professionals; waarbij tongval en jargon hoorbaar worden die de openbaarheid hooguit halen wanneer betrokkenen slachtoffer van rampen zijn - of in documentaires over de 'onderkant’. De transseksueel uit dezelfde aflevering sprak van 'spycholoog’ en dat er 'geestelijk iets niet klopte met mijn lichaam’; zij bespaarde ons geen detail over haar operatie en extreem pijnlijke ontmaagding en toonde in een zelfbevredigingsact een gigantische hangbuik en littekens. Over haar hoeft niemand zich zorgen te maken: 'Ik heb schijt aan iedereen.’ Dat laatste identiek aan Buchs wereldbeeld: 'Als je gevoelloos door het leven gaat heb je nergens last van.’ Ook Tita en Marcel kun je rustig laten schuiven met en in hun camper. Die vinden hun weg wel in bar, patatkraam of seksshop.
Ook voor het havo-meisje en haar timmermansleerling die een amateurtoneelstukje opvoerden als inleiding op een soft-porno-vrijpartij, gefilmd met de onvermijdelijke vaseline op de lens, zijn geen problemen te verwachten. Maar de apert sneue man die liefde voor Feyenoord paart aan die voor satijnen sportbroekjes, die 'een paal’ krijgt in de hal met sportende meisjes wanneer die broekjes lekker strak en bezweet in 'kont en kut’ gaan zitten en die zich voor Menno met zulk textiel afrukt voor zijn favoriete pornoband - die kan zich voortaan op weinig van zijn favoriete plaatsen meer vertonen. 'Iedereen moet dat zien, dat weet je zeker?’ vraagt de fielt. Die de schuld legt bij het kettinkje waarvan hij verdomd goed weet dat het aan metaalmoeheid lijdt.

  • Veldpost Europa. Bromet en Van Ingen maken letterlijk school over de grens. Niet alleen de sociale onderkant van Eindhoven, ook die van Manchester, Sevilla, Lille en Berlin-Schöneweide. Somber en indrukwekkend. VPRO, woensdag veertiendaags, 19.59 uur, Nederland 3. Eerstvolgende: 7 oktober.