Leermeester palinckx muziek

Zouden de kersverse docenten van de eerste Nederlandse Popacademie It’s Frontal Dog al hebben ontdekt? Prachtig lesmateriaal. Op deze cd tonen gitaarvirtuoos Jacques Palinckx en zijn kwartet een staalkaart van de popmuziek. Niet alleen verschillende gitaarstijlen, maar ook beroemde vocale tradities passeren de revue: van de rokerige late night songs van Tom Waits tot de heldere rock & roll van Herman Brood - zanger Han Buhrs heeft het allemaal in huis.

Niet dat de muziek van Palinckx nu eenzijdig bij de popmuziek ingedeeld kan worden. Daarvoor passeert er te veel ongein dat een poppubliek nooit zou pikken. Neem alleen al het minuutje stilte - ’(We’ve Got A) Minute Of Silence’ - dat het viertal tegen het eind inlast: dodelijk tijdens een live-optreden. Maar ook het begin van de cd is onconventioneel te noemen. Uit de ene luidspreker klinkt muziek met de kwaliteit van een transistorradio, terwijl uit de andere luidspreker een blaffende hond opduikt. Deze Bello, die in werkelijkheid Pet Boon heet, gaat een duet met een scheurende gitaar aan en legt daarbij een verrassend gevoel voor timing aan de dag.
Wie op zoek is naar swingende muziek is al helemaal aan het verkeerde adres. ‘Lump Sum Insomnia’ zal de dansliefhebber slapeloze nachten bezorgen. Een hoekig hortend ritme is drager van een nerveuze muziek die aan alle kanten rammelt. En in 'Genes (manipulated)’ horen we klanken die angstaanjagend aanzwellen als een tape die verkeerd om afgedraaid wordt.
Ondanks deze freaky uitspattingen biedt deze cd ook veel herkenbaars. Gezien het feit dat Jacques Palinckx een uitgesproken fan is van de Beach Boys, ontbreekt de surfmuziek niet. In het geheimzinnige nummer ’T.S.F.K.A.C.’ worden de ongrijpbare boventonen van de surfgitaar gemengd met een opgewekt ritme en een lage zwoele stem. Een even verrassende mix van stijlen doet zich in 'Placenta Boogie’ voor: dit nummer beweegt zich op het kruispunt van de country & western, de songs van Dylan en de rock 'n’ roll. Een zeer beweeglijke en flexibele muziek is het resultaat.
Dat laatste geldt in hoge mate ook voor 'Supervixen!’, met acht minuten het langste nummer van It’s Frontal Dog. Het is extreem gefragmenteerd en verandert als een toverbal om de haverklap van kleur. Een circusmuziekje introduceert een spreekstalmeester die met een onbehaaglijke echo in zijn stem het publiek welkom heet. Het is de opmaat van een parade van muziekjes, waarin zwoele jazzy muziek, hoorspelachtige fragmenten, scheurende gitaren, citaten uit bestaande liedjes, een nasale oosterse muziek (geïmiteerd op de gitaar) en een stem die verknipt en herhaald wordt, in elkaar haken.
Het ligt voor de hand om deze collage-achtige opzet met het werk van Zappa te vergelijken. In 'Airbag’ is de oude meester inderdaad erg aanwezig. Een raar stemmetje roept 'The question: is this rock?’ Alsof de stekker uit het stopcontact wordt getrokken valt alle geluid weg, waarop vervolgens de totale chaos uitbreekt. Absurd, gefragmenteerd en zeer energiek. Op andere momenten zitten we echter opeens middenin de symfonische rock van Led Zeppelin en Black Sabbath; en met een beetje goede wil valt in het rauwe geschreeuw en de rammende gitaren in 'Henry’s Waltz’ een zweempje punk te ontwaren.
In zijn eclecticisme is de muziek van Palinckx’ kwartet een exponent van deze tijd. In plaats van middenin de ontwikkelingen te staan, ontvouwt de cd zich als een spel met bestaande stijlen. In muzikaal opzicht is het talent van Palinckx en zijn musici echter boven elke categorie verheven. Alleen rasmusici zijn in staat zo virtuoos, inventief en wendbaar de noten vorm te geven.

  • Klap op de drieklank door de Slagwerkgroep Den Haag schetst de stand van zaken in de post-minimal music. Werken van Ron Ford, Jacob ter Veldhuis en Steve Reich. Utrecht (26/11), Enschede (3/12) en Eindhoven (4/12).