9 februari 1926 – 29 oktober 2012

Letitia Baldridge

De koningin van de moderne Amerikaanse etiquette Letitia Baldridge adviseerde Jacqueline Kennedy, schreef talloze boeken en leefde tussen beroemdheden en geschiedenismakers. Een keurige feministische dame die haar leven wijdde aan decorum.

De eerste taak van de first lady is, zo vertelde Letitia Baldridge in 2007 in een radio-­interview, om haar man ‘alive and healthy’ te houden, om hem als hij thuiskomt te kalmeren, hem te helpen door te praten over zijn problemen. Maar haar taken zijn nog veel groter, ze kan niet alleen een goede echtgenote zijn, ze is een rolmodel, voor alle moeders, maar ook voor alle werkende vrouwen. Alles moet ze kunnen. ‘It is a tuff job. Very demanding’, concludeerde ze. ‘Ze zouden de first lady een heel groot salaris moeten geven.’

En zij kon het weten. Letitia Baldridge, een rijzige vrouw van 1 meter 85 lang, begaf zich in de wereld van de politieke, diplomatieke en zakelijke elite en werd begin jaren zestig bekend door haar werk voor het Witte Huis als persoonlijk secretaris voor Jacqueline Kennedy. Ze hielp de first lady met het organiseren van de staatsdiners in het Witte Huis, evenals de jazzconcerten, Shakespeare-uitvoeringen, de balletvoorstellingen, musicals en opera’s. Baldridge werkte mee aan deze ‘betoverende’ bals en soirees waar de Kennedy’s zo bekend om werden.

Jacqueline en Letitia – of Tish, zoals ze door vrienden werd genoemd – kenden elkaar al van hun tijd op de Miss Porter’s School in Connecticut, een particuliere school voor meisjes, en het Vassar College in New York. Baldridge, geboren in 1926, volgde als dochter van een Republikeins congreslid ouderwetse elite­opleidingen. Nadat ze was afgestudeerd in de psychologie studeerde ze nog eens twee jaar aan de Universiteit van Genève in Zwitserland. Hierna begon haar, direct al, flitsende carrière. Ze ging werken voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, alhoewel ze daarvoor ondanks al haar studies eerst nog een secretaresse­diploma moest halen, en werd in 1948 uitgezonden naar Europa als persoonlijk secretaris van de ambassadeur van de Verenigde Staten in Parijs. Ze adviseerde hier twee jaar de cia over psychologische oorlogvoering, en ging vervolgens werken voor de Amerikaanse ambassadeur in Rome.

Acht jaar later keerde ze terug naar Amerika, schreef een boek over haar Europese avonturen en werd directeur public relations bij Tiffany Co in New York – en daarmee de eerste vrouwelijke bestuurder bij de wereld­beroemde juweliersketen. Ze maakte er in 1961 nog de opnamen mee van de film Breakfast at Tiffany’s – naar het gelijknamige boek van ­Truman Capote. ‘Ik kletste regelmatig even met Audrey Hepburn op de set’, vertelde ze in 2007 in hetzelfde radio-interview. ‘It was fabulous.’

En toen belde Jacqueline Kennedy. De kersverse first lady en oude vriendin vroeg haar te helpen op het Witte Huis. Baldridge, nog maar 35 jaar oud, werd haar persoonlijk secretaris en stafchef. Ze zorgde voor het hele sociale reilen en zeilen in het presidentiële leven. De president noemde haar ‘Miss Push and Pull’ vanwege haar geduw en getrek om hem aan te kleden volgens protocol als hoge officials uit het buitenland op bezoek kwamen. Ook ging ze regelmatig mee op staatsbezoek. Zo reisde ze mee naar India. Als cadeau voor de gastheer en gastvrouw had Baldridge een foto van de Kennedy’s meegenomen in een mooie leren fotolijst. Een grote vergissing, realiseerde ze zich ter plekke. Leer, van koeienhuid, was niet gepast voor hindoes. Van dit soort fouten leerde ze, vertelde ze in een van haar vele interviews. ‘Ik heb heel veel excuses gemaakt in mijn leven.’

Na drie jaar besloot ze weg te gaan uit het Witte Huis. ‘I had had it’, schreef ze zelf over de uitputtende werkdruk. Zes maanden na haar vertrek werd president Kennedy vermoord. Even kwam ze terug om Jackie te helpen bij de begrafenis.

De jaren met Jackie Kennedy zouden voor altijd centraal blijven staan in haar leven. Later werkte ze als consultant ook nog voor de first ladies Lady Bird Johnson, Patricia Nixon en Nancy Reagan. Na haar vertrek uit het Witte Huis trouwde ze met een vastgoedondernemer, met wie ze twee kinderen kreeg. Maar thuis zitten deed ze niet. Direct na haar huwelijk zette ze haar eigen pr-bedrijf op: Letitia Baldridge ­Enterprises in Chicago, New York en Washington. Ze werd een autoriteit op het gebied van moderne etiquette, schreef hierover wekelijkse columns en haalde zelfs de cover van Time Magazine als ‘America’s leading arbiter of manners’.

In de Letitia Baldridge Complete Guide to Executive Manners, dat in 1985 verscheen, ­verklaarde ze dat het geoorloofd is om salade met een mes te snijden, adviseerde ze dat wie – man of vrouw – het eerst bij de deur is, de deur open doet en suggereerde ze om niet te vaak je haar te wassen als je op een jacht logeert, om water te besparen. Maar de kern van alle etiquette was volgens haar vriendelijkheid en aandacht voor andere mensen, veel meer dan starre regels. ‘Dankjewel’ zeggen vond ze belangrijker dan weten hoe je met mes en vork moet eten.

Dat was dan ook haar grootste kritiek op het moderne Amerika: dit soort waarden waren volgens haar aan het verdwijnen. ‘Veel mensen vinden dat we elk gevoel van smaak verloren hebben’, zei ze vijf jaar geleden op haar 81ste in een interview met Women’s Wear Daily – en zij was duidelijk een van hen. ‘Bekendheid is het enige wat telt en wat verkoopt. Uitmuntendheid herkennen mensen niet eens meer als ze het zien.’

‘Uitmuntendheid herkennen mensen niet eens meer

als ze het zien’