Libië chanteert Italië met vluchtelingen

Het was al een zomerdag op de Middellandse Zee afgelopen zondag 9 mei. Een volmaakt vlakke zee, geen wind, en dat betekent: vluchtelingen. In één dag kwamen er vijftienhonderd naar het Italiaanse eilandje Lampedusa, veertien afgeladen vissersboten van de Libische kust, inmiddels met ‘twee verdiepingen’, dat wil zeggen met een afgesloten vooronder en een dek. Vijfhonderd vluchtelingen wachten nog op boten op zee, slinks naar de kant van de Italiaanse wateren geduwd door de autoriteiten van Malta. Alles is perfect zichtbaar vanuit de lucht, elke boot, elke beweging wordt gevolgd door de drones en de vliegtuigjes van Frontex. Maar niemand doet iets. De paar ngo-boten die over de Middellandse Zee patrouilleerden liggen vast in Italiaanse havens.

De burgemeester van Lampedusa Totò Martello luidt de noodklok. Zijn eiland van twintig vierkante kilometer en ruim vijfduizend bewoners is op dit moment al ‘zona rossa’, rood gebied, wat betreft de covid-besmettingen, en de zondag aangekomen vluchtelingen zullen opnieuw met matrassen op straat en in de haven moeten liggen. ‘Laat premier Draghi in godsnaam onmiddellijk naar Libië gaan en nu eens echt onderhandelen, in plaats van complimentjes uitdelen over het goede werk van de Libische kustwacht’, zei de burgemeester die zondag in la Repubblica. ‘De Libiërs hebben de kraan weer opengezet. Geef ze het geld dat ze willen en zorg dat dit stopt.’

Het feit dat Italië binnenkort bijna tweehonderd miljard Europees steungeld krijgt, is in Libië ook bekend. Het ‘de kraan openzetten’ van Libië richting Italië is een bekende praktijk.

Libië trekt aan de touwtjes al naar gelang het belang, het Europese geld, lonkt. In Italië vragen de twee rechtse leiders, Matteo Salvini van de Lega en Giorgia Meloni van Fratelli d’Italia, om een zeeblokkade. Eind mei staan er weer een aantal EU-vergaderingen op het programma. Italië wil dan opnieuw, voor de zoveelste keer, vragen om een eerlijke verdeelsleutel van de vluchtelingen tussen Europese landen. En naar alle waarschijnlijkheid zal opnieuw gedaan worden of iedereen het daarmee eens is, maar zal het opnieuw niet gebeuren.

‘We waren juist zo blij dat de stroom bootjes uit Tunesië met aan boord vijftien tot twintig mensen was gestopt’, aldus de burgemeester van Lampedusa. ‘Maar deze hoeveelheden uit Libië zijn voor ons niet te behappen.’

Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 616