Lichte krijgsmacht wordt meeloper

Defensie heeft afgelopen week het materieel buiten gebruik gesteld dat wegens bezuinigingen zal worden afgestoten. Het gaat om helikopters, mijnenjagers, pantserhouwitsers, F-16’s en alle zestig tanks.

Medium groene comm. strijdkracht

Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm vreest dat er tienduizend ontslagen zullen vallen. ‘Wij weten hoe belangrijk het is dat we in Nederland een goed democratisch bestel hebben’, zei hij. ‘Daar hoort bij dat militairen uiteindelijk de democratische besluiten uitvoeren. Dus ja, het is triest, het is wrang, maar we gaan het wel doen.’

Ironisch genoeg krijgt door deze aderlating de krijgsmacht juist minder democratisch gewicht. Bij deelname aan vredesmissies maakt Nederland altijd deel uit van een groter bestel (de Navo, de Verenigde Naties). Hoe groter de Nederlandse inzet, hoe beter politici in staat zijn invloed uit te oefenen op de geweldsinstructies, het mandaat en de manier waarop de bondgenoten de bevolking tegemoet treden.

Dat laatste is van cruciaal belang. Zowel in Zuid-Irak als in Uruzgan werden de Nederlanders lelijk in de wielen gereden door de Amerikaanse manier van optreden. In Irak waren het de legerkonvooien die op volle snelheid dwars door de dorpen scheurden die onder de hoede van de Nederlanders vielen. De schade en verkeersdoden die dat veroorzaakte kregen de Nederlanders op hun brood. Ook in Uruzgan hinderde bruut Amerikaans optreden de Nederlandse operatie. Amerikaanse special forces vielen geregeld ‘s nachts huizen binnen op zoek naar Taliban- en al-Qaeda-leiders. Daarbij werden in de regel onschuldigen gedood: veel vrouwen, veel kinderen. Niet zelden waren de inlichtingen die aan de_night raids_ ten grondslag lagen zo slecht dat de commando’s niet eens het juiste huis wisten te vinden.

Naar verluidt (hoge Nederlandse officieren maakten in Uruzgan off the record van hun hart geen moordkuil) was ook het Nederlandse opperbevel op z'n zachtst gezegd ontstemd over de Amerikaanse hardvochtigheid die de bevolking woedend maakte. Maar wat heb je nu helemaal in te brengen als je niet eens in staat bent genoeg troepen te sturen om de hele provincie te beslaan, en je diezelfde Amerikanen moet vragen of ze alsjeblieft twee van hun special forces-bases operationeel houden?

De aanval op het huis van Bin Laden in Pakistan door Navy Seals-commando’s vertoont de sporen van een uit de hand gelopen Afghaanse night raid. Voorzover we nu weten gebruikte slechts één van de vier doden een vuurwapen. De andere slachtoffers, inclusief Bin Laden en zijn 22-jarige zoon, droegen geen wapens. In Afghanistan gaan de contraproductieve night raids door. Afgelopen dinsdag publiceerde het Afghanistan Analyst Network een onderzoek naar zo'n aanval uit 2010 waaruit bleek dat de Amerikanen bij het afluisteren van telefoons fatale fouten maakten, die leidden tot de dood van tien onschuldigen.

Dat is waar de afgekamde Nederlandse krijgsmacht mee te maken heeft in Afghanistan. Bovendien blijkt uit een dinsdag vrijgegeven rapport van Oxfam dat ook Afghaanse militairen en politieagenten hun eigen burgers mishandelen. Een van de aanbevelingen luidt: breid de lokale politie niet uit. En dat is nu juist wat Nederland binnenkort gaat doen in de provincie Kunduz. Zonder dat het ook maar iets in de melk te brokkelen heeft.

Lees hier ook het artikel van Joeri Boom in de vorige editie van de Groene over het boek van Christ Klep en Afghanistan