Verzoeners

Liesbeth Stam, relatiebemiddelaar, mediator en seksuoloog: ‘Een relatie is een toneelstuk in vijf bedrijven’

Ons kerstnummer staat volledig in het teken van ‘de vijand’. Maar we lieten ons ook inspireren door vredestichters en verzoeners – in kleine portretten stellen we ze aan u voor. Vandaag Liesbeth Stam, relatiebemiddelaar, mediator en seksuoloog.

Medium 4 liesbeth stam

‘De meeste stellen die bij mij komen voor relatiecoaching – ik noem het bewust geen therapie – zijn te veel met elkaar verweven of in elkaar verstrikt geraakt. Daarom probeer ik als eerste ieders autonomie weer boven tafel te krijgen.

Mijn kortdurende coachingsprogramma heet Periodiek Onderhoud. In dit traject krijgen partners door oefeningen inzicht in de verschillen en in de verbindende factoren van hun relatie. Verschillen die bij de start van een relatie juist zo leuk leken, zijn later vaak een bron van onderlinge frustratie. Ik besteed aandacht aan vastgeroeste communicatiepatronen en geef praktische tips hoe je die kunt veranderen om tot een prettig gesprek te komen. Een oefening is dat beiden een tekening maken met positieve aspecten van zichzelf en de ander én met de kanten die ze lastig vinden van zichzelf en de ander. Dat tekenen doe ik bewust, omdat stellen elkaar meestal al met zoveel woorden vermoeid hebben dat je niet eens meer hoort wat de ander voor ontevredenheid over je uitstort en belangrijker, we horen ook de complimenten niet meer.

Een relatie is een toneelstuk in vijf bedrijven. In de verliefdheidsfase is alles prachtig en zien we geen tekortkomingen van de ander. Vervolgens signaleren we dingen die we lastig vinden, maar we bagatelliseren dit nog. Daarna komt de fase dat beiden tegen de ander zeggen: “Als jij dit even verandert, dan word ik gelukkig”, maar dat roept veelal weerstand op. In mijn praktijk komen meestal de stellen die in het vierde bedrijf zijn aangekomen. Nu maken ze elkaar verwijten, “Ja-maar-jij…!” Mijn intentie is dat ze elkaar meer loslaten, weer autonoom worden, leren naar elkaar te luisteren en de tijd nemen voor elkaar. Zo kan er een positieve spanning ontstaan van waaruit ze weer zien hoe speciaal de ander is, het vijfde bedrijf. In het vierde bedrijf moet ook de dialoog weer op gang komen en de zin en intentie om de ander weer te verrassen. Lukt dat niet, dan volgt er vaak een scheiding.

Vaak zie ik stellen na een goed gesprek bij mij snel – alles doen ze snel! – op de fiets springen en ieder zijns weegs gaan in plaats van dat ze nog even samen een kop koffie drinken. Zonde. In de gesprekken komt ook de intimiteit en de seksuele relatie ter sprake, meestal is dat een weerspiegeling van hoe de relatie op dat moment loopt. Als seksuoloog is het verrassend hoe met enige informatie en suggestie ook dit onderdeel van de relatie weer anders wordt beleefd.

In mijn werk als psycholoog en mediator bij scheidingen werk ik samen met een jurist om het scheidingsconvenant op te stellen. Op dit moment is bij zo’n vijftien procent van de scheidingen sprake van een vechtscheiding, en de kinderen zijn altijd het slachtoffer. Mijn rol is om samen met de scheidende ouders een ouderschapsplan voor de zorg van de kinderen op te stellen. Ook heb ik een gesprek met de kinderen en hoor hun verlangens en wensen die ik met hun toestemming met de ouders bespreek. Belangrijk is om bij de rouw, die een scheiding bijna altijd meebrengt, de zakelijke punten rond de partnerscheiding los te maken van hun rol als ouders. Met name in de beginfase is het moeilijk om elkaar het ouderschap te “gunnen” en de lege bedjes te verdragen als de kinderen bij de ander zijn. Het is altijd een ontroerend en verzoenend moment als de ouders elkaar na het ondertekenen van het convenant een hand geven met de belofte om samen goed voor hun kinderen te blijven zorgen.

Er wordt steeds meer gescheiden. De verwachtingen van beide partners zijn in deze tijd soms torenhoog. We trouwen uit liefde en behalve zelf gelukkig worden moet je een leuke partner en leuke ouder zijn die ook nog eens garantstaat voor het geluk van de kinderen. Ook willen beiden een succesvolle carrière, een leuke vriendenkring en sporten om vitaal te blijven. Dit levert vermoeidheid en spanning op en geeft irritatie en teleurstelling omdat niet aan alle verwachtingen kan worden voldaan. “Liefde is een werkwoord” heet het boek van een collega en het is waar. De balans tussen geborgenheid en positieve spanning blijft, zo lang de relatie duurt, altijd een uitdaging!’


Ons kerstnummer met als thema ‘De vijand’ isdirect te lezen op groene.nl (€). Lees ook de inleiding van hoofdredacteur Xandra Schutte (gratis). Nog geen abonnee en dus geen toegang tot de artikelen en de digitale editie? U leest De Groene digitaal al vanaf 4,95 voor één week.