Televisi

Liever video’s

Televisie: In Frankrijk

In dit Franse huis treffen we niet alleen boeken maar ook een videotheek. Letterlijk: een kast vol «verantwoorde» speelfilms. Vreemde boeken moeten concurreren met wat je zelf, na rijp beraad, ter lezing meenam en leggen het meestal af. Maar deze verleiding is van een totaal andere soort. Huren we thuis nooit films en beperken we ons qua televisie op vakantie tot het Journaal van France 2 met z’n twee superieure presentatoren en z’n matig etnocentrische aanpak (TF1 lijkt meer een soort Hart van Frankrijk), nu lokken Woody Allen, Ang Lee, Fellini, Hitchcock, Huston, Buster Keaton, Scola, Tykwer, Tarkovski en vele anderen. En de herfst roept toch al vroeger naar binnen.

We zwichten en beginnen uit respect Frans (godlof dankzij de eigenares Nederlands ondertiteld) met 8 Femmes, vooral curieus door de bezetting, en Amélie Poulain, bewijs dat lichtvoetigheid en diepgang elkaar niet uit hoeven sluiten en dat Franse gein niet per definitie ongein is, zoals de televisie (zelfs de weerman is lollig) vaak doet denken. Dan dubben we over Les enfants du paradis en verschijnt plots mijn vader. Die immers tot verdriet van mijn moeder nooit mee wilde naar de bioscoop, behalve voor het sociaal-realisme van De Sica, voor Jean Gabin en voor dit meesterwerk uit 1945 van Marcel Carné met Arletty, Barrault en Renaud. Maar Hollywood was de belangrijkste leverancier van buurt bioscoop Victoria, en mijn vader belichaamde, hoewel laag opgeleid en geen communist, een cultureel anti-Amerikanisme dat vooral in intellectuele kring in de jaren vijftig sterk ontwikkeld was. Natuurlijk was en is dat ergerlijk generaliserend en had en heb je al gauw buitengewoon dubieuze medestanders. Maar de kwestie blijft actueel voor wie, pakweg, in de voormalige DDR twee nieuwe vormen van landschapsvervuiling waarneemt: McDonald’s en graf fiti.

Juist in Frankrijk proberen ze de VS cultureel nog enigszins het hoofd te bieden, en mijn sym pathie hebben ze: liever veel dan weinig smaken. Al lijkt het succes bij een blik in de tv-gids betrekkelijk. Staatszender TV2 besteedt zondag 19 september in de vooravond inderdaad uitgebreid aandacht aan Les journees du patri moine, waarop het nationaal erfgoed gevierd en bezocht wordt (ons prachtige buurstadje Noyers liep plots over van activiteiten en (Franse) toeristen). Maar op prime time twee afleveringen van een Amerikaanse ziekenhuisserie achter elkaar, gevolgd door New York 911, politieserie, en de thrillerserie Boomtown. En dan is het al middernacht. Het alternatief op TF1: San Francisco Cop met Eddie Murphy. Wat doe ik die avond? Ik verloochen mijn vader en zie als laatste Nederlander The Godfather 1 t/m 3. Prachtig.