Beijing – Het laatste westerse sociale netwerk dat nog in China opereerde is gesloten. Zeven jaar lang was het LinkedIn gelukt om Beijing te behagen door zich te houden aan de eisen van de Chinese censuur. Het banen- en discussieplatform werd zelfs gebruikt door de Chinese geheime dienst om agenten te rekruteren. Naar eigen zeggen heeft LinkedIn vorig jaar 38 van de 42 ‘verzoeken’ om content te verwijderen ingewilligd. In maart werd het bedrijf gemaand om beter te gehoorzamen. Prompt blokkeerde LinkedIn het iconische beeld van de ‘tankman’ van Tiananmen en de accounts van Amerikaanse mensenrechtenactivisten en journalisten. Het mocht niet baten. LinkedIn heeft deze maand de discussie op haar site gesloten. Alleen een uitgeklede banensite is overgebleven. Met 54 miljoen gebruikers was China voor LinkedIn de derde markt, na de VS en India.

Al vroeg lieten de Amerikaanse sociale media het oog vallen op de Chinese internetmarkt, die nu ruim een miljard gebruikers telt. Ze riepen zich allemaal uit tot kampioenen van vrijheid en democratie. Yahoo gaf in 2004 een dissidente journalist aan, die daarna tien jaar kreeg. Yahoo’s Chinese avontuur liep uit op een debacle. Twitter en Facebook werden in 2009 verbannen. Mark Zuckerberg leerde toen Chinees en vroeg president Xi Jinping persoonlijk om een Chinese naam voor zijn nieuwe dochtertje. Vergeefs. Facebook maakte geen comeback. Google staakte in 2010 de zelfcensuur van zijn zoekmachine en mocht vertrekken. Wikipedia en Instagram volgden.

De sociale media staan in hun Chinese dilemma tussen mensenrechten en winst niet alleen. Filmsterren, sporthelden, kunstenaars, zakenlieden, iedere criticus van Chinese wantoestanden kan rekenen op represailles. Ook landen, bedrijven, sportclubs en andere organisaties die op China’s lange tenen hebben getrapt zijn het mikpunt van de lik-op-stukdiplomatie waarin het China van Xi Jinping zich heeft gespecialiseerd. De westerse techbedrijven vormden een categorie apart. De Partij heeft hun dromen doorgeprikt dat ze marktleider in China konden worden. Microsoft had die illusie ook toen het in 2016 LinkedIn kocht. Maar de Partij duldt geen concurrentie meer. Ze heeft deze maand besloten alle binnen- en buitenlandse privé-investeringen in de nieuwsmedia te verbieden. In het offensief van de Partij tegen de nationale techreuzen heeft ook LinkedIn het loodje gelegd. Iedereen blij: de Partij, de Chinese concurrenten en waarschijnlijk LinkedIn zelf ook, dat nu verlost is van de kritiek in de VS dat het zijn beginselen verkwanselde.