Een droom. Ik sta op een roltrap omhoog. De trap brengt me naar een plek die ik herken als de hemel: het Damrak in Amsterdam, ter hoogte van de Beurs van Berlage. Bovenaan staat Ernesto ‘Che’ Guevara die me een monnikspij van militair canvas aanreikt. ‘Er zijn hier mannen met grote geweren’, zegt Che, ‘maar we gebruiken ze niet zo vaak.’

Swedenborg zei dat het goddelijke zich altijd openbaart in de beeldentaal van de toehoorder.

Maar dat terzijde. Een roltrap dus. Als kind was ik er al dol op: de geruststellende rubberen band om je aan vast te houden. De borstel aan de zijkant waarmee je stiekem je schoenen kunt poetsen. En dan het hupsje aan het eind, om te voorkomen dat je wordt ingeslikt door de vloer.

De eerste roltrap werd gebouwd als trekpleister op Coney Island. In Nederland werd er in 1926, dertig jaar later, een geïnstalleerd in warenhuis de Bijenkorf in Den Haag. ‘Een belangrijke attractie’, schreef De Leeuwarder Courant destijds. ‘Daar wil iedereen eens mee gereden hebben. Daar wordt gedrongen.’

Che is niet toevallig. Een ‘dagrest’ zou Freud zeggen, dat is het materiaal van de dag ervoor waarmee de droom aaneen wordt geknoopt. Ik was zijn brieven aan het lezen, onlangs mooi heruitgegeven.

Iedere ochtend neem ik op het Carrascoplein de roltrap naar het station. Meestal is die stuk. Een teleurstellend gevoel. Bij een gewone trap was ik zonder na te denken omhoog gelopen, maar als de roltrap stuk is voelt het toch een beetje alsof je iets wordt ontnomen. Op een stilstaande roltrap lopen heeft iets unheimisch, er klopt iets niet.

Dromen zijn wensvervullingen, en in zijn Droomduiding schrijft Freud: ‘Trappen en ladders, of het klimmen erop, naar boven of naar beneden, zijn symbolische voorstellingen van de seksuele daad.’ Thanks Freud. Laten we het er maar op houden: soms is een cliché gewoon een cliché.

En als de psychoanalyse je niks te bieden heeft, is er altijd nog Google. Daar lees ik: ‘Dromen over een roltrap staat voor een situatie waarin alles voor u wordt gedaan terwijl u wacht tot het gebeurt. Iemand draagt u door een situatie of zorgt voor alles wat u nodig heeft. De roltrap in een droom betekent dat u met gemak vooruitgang boekt.’

Eigenlijk zo’n gek idee nog niet: het is heerlijk om de trap op gedragen te worden. Een roltrap is een trap die het werk voor je doet. Het is dezelfde aantrekkingskracht als die van de elektrische fiets, stel ik me zo voor. Een fiets waar je niet op hoeft te fietsen. Een trap waar je niet op hoeft te lopen.

Nee, mijn ervaring is dat dromen duiden het best gaat als je een beetje door je oogharen kijkt. Het gaat niet om de details; het gaat om de grote lijnen. Che Guevara kunnen we vergeten, dat had ook een andere revolutionair kunnen zijn. En misschien die roltrap ook wel. Misschien is het gewoon een droom die gaat over naar een nieuwe plek gedragen worden. Misschien is het, zo dicht tegen het eind van het jaar, gewoon de wens naar een nieuw begin.