Menno Hurenkamp

Links klaaglied bij het ochtendgloren

Op een dag ergens in het voorjaar van 2002 werden de sociaal-democraten wakker en ontdekten dat veel mensen ontevredener waren dan zij. Dat was een onaangenaam morgengloren. Links was baas van de ontevredenheid! Rechts was de gezapigheid. Zo waren de rollen verdeeld. Links mopperde, over de verdeling van goederen en kansen en onderwijs, rechts suste. En bovendien, hoe belangrijk waren links en rechts nog? Flink kankeren op de waardeloze staat der dingen zat er na tien jaar regeren toch niet in.

De Partij van de Arbeid was buitengewoon tevreden met de bereikte resultaten. De ruis uit vak-Scheffer over het multiculturele drama viel te overzien. Zolang de economie zou groeien, ging de integratie van minderheden wel voort. De kritiek die van GroenLinks kwam over het slechte onderhoud van de publieke sector viel in te kapselen. Zolang de economie zou – en dan volgde weer de bekende mantra.

De traditionele linkse reflex van misnoegen ging nog maar één kant op. Deze uitte zich naar binnen. Het enige waar de Partij van de Arbeid ontevreden over was, was over zijn lijsttrekker. Het viel al lange tijd waar te nemen dat niemand bereid was zich honderd procent aan Ad Melkert te committeren. Hij is geen Joop en hij is geen Wim. Dit type scherpzinnige waarnemingen zette al ruim vóór de start van de verkiezingscampagne de toon. Prominente PvdA’ers haastten zich om op de een of andere manier afstand te nemen van de nieuwe baas. De persoon Melkert kanaliseerde het grootste gedeelte van de linkse drift tot klagen. Zo vervreemdde de partij van de echte ontevredenheid – die toch heus de enige aanleiding is om politiek te maken. Het denken daarover was met het afschieten van de discussie over sociaal-democratische beginselen al jaren stilgelegd.

Ontevredenheid over de gang van zaken in het land werd op die manier een eigenschap van het verwende klootjesvolk. Als je er al iets van snapte, kon je er maar beter afstand toe bewaren. In het aangezicht van een uniek electoraal pak slaag zal het lamento binnen de Partij van de Arbeid over hun lijsttrekker helemaal losbarsten. Dat is niet zo dapper. Ze waren er allemaal bij.