Louis Sévèke. De terughoudendheid van links

Linkse terughoudendheid na de moord op Sévèke

Na de moord op Louis Sévèke, dinsdag 15 november, is de vlam niet in de pan geslagen. Na de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh was dat anders. Maar toen waren er natuurlijk wel daders. Hoe lang kan die beheersing worden volgehouden?

NIJMEGEN – Terwijl radicaal links ingetogen reageert op de moord op Louis Sévèke lijkt aan de rechterzijde van het spectrum de beer los te zijn. Die ongenaakbare verharding van nieuw rechts was al merkbaar voor de moord op Sévèke. Op de website van De Telegraaf verschenen toen honderden reacties op de posteractie tegen minister Verdonk. Verschillende media hebben, dankzij de ophef over de tekst: «Reisbureau Rita: arrestatie-deportatie-crematie; adequaat tot het bittere einde», het bereik van de oorspronkelijke honderd posters inmiddels minstens vertienvoudigd. Op de Telegraaf-site werd doodsbedreiging na doodsbedreiging geuit aan het adres van iedereen die iets met de actie te maken had. De hoofdredactie van De Telegraaf liet achteraf weten haar gastvrijheid voor deze bedreigingen te betreuren. Ze was «we gens onderbezetting niet in staat de stroom haatberichten eerder een halt toe te roepen».

De wraakzuchtige houding staat in direct verband met de politieke moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh. Het werd tijd dat er eens een linkse activist werd vermoord, is de gangbare mening. Dat blijkt uit reacties als: «Het staat nu 2-1» die zowel op radicaal rechtse internetfora (pim-fortuyn.nl), als midden rechts georiënteerde sites (geenstijl.nl) gepost werden na de moord op Louis Sévèke. Deze hersenloze voetbaltussenstand dient vermoedelijk alleen maar als uitlaatklep. Maar opmerkelijk is dat de andere kant van het spectrum juist niet vergelijkbaar reageerde. Volgens fractievoorzitter Wouter van Eck van GroenLinks, de partij die met negen zetels de grootste fractie heeft in de gemeenteraad, is er «behoefte aan een verklaring» maar begrijpt men «dat spe culeren de zaak onnodig in de verkeerde rich ting» kan drijven. «Meedoen aan speculaties past ook niet bij de sociale omgeving van Louis. Het ging hem altijd om de feiten, niet om wat wel of niet waar zou kunnen zijn», aldus Van Eck.

De kans dat er een verband bestaat tussen de posteractie en de moord op Sévèke acht hij zelf «miniem». «Overigens ben ik er voor dat de volgende posters extreem-rechtse teksten be vatten en dat we die ook gewoon laten hangen. De vrijheid van meningsuiting gaat boven alles. Dat principe zou in heel Nederland breder gedragen moeten worden. Waarom zijn bijvoorbeeld de liberale partijen niet voor ons in het harnas gesprongen? Ik hoop dus dat als aan rechterzijde de vrijheid van menings uiting wordt ingeperkt linkse partijen daar een stokje voor zullen steken», zegt Van Eck.

Opvallend is niettemin dat de omgeving van Sévèke een gesloten houding aanneemt jegens de media. Vrienden en familie lieten bijvoorbeeld in de rouwadvertentie weten dat bij de begrafenis van afgelopen dinsdag de «aan wezigheid van de media niet op prijs wordt ge steld». En niemand in het kraakpand de Grote Broek, waar Sévèke jarenlang heeft ge woond, wil met de pers praten. Hoe lang kunnen zij dat volhouden? Want als er na weken nog geen verdachte is gevonden, kan de onzekerheid die nu nog wordt beteugeld door verdriet en gezond verstand ook weer omslaan. Wouter van Eck: «De teneur is nu escalatie. Ik heb begrepen dat zelfs naar het condoleanceregister haatmail wordt gestuurd. Het goede is dat links niet toehapt. Dat zou ik graag zo willen houden. Er is zeker behoefte aan snelle duidelijkheid. Er zal zeker een gevoel van frustratie ontstaan als de dader niet wordt gepakt. Er zal misschien een stille tocht worden gehouden of misschien een manifestatie. Maar voor een gewelddadige actie van de kant van krakers of andere Nijmegenaren hoef je niet bang te zijn.»

Van Eck zelf is in de afgelopen weken meermalen bedreigd wegens de anti-Verdonk-poster die hij op zijn werkkamer had opgehangen. De fractieleider van GroenLinks neemt die bedreigingen niet heel serieus: «Ik loop nu ook niet rond met beveiliging. Je moet dat stoere-jongensgedrag niet meer aandacht geven dan het verdient.»

Maar wat als blijkt dat de kogel van rechts kwam? Van Eck: «Dit zal zeker niet worden gebruikt om een geweldsspiraal te creëren. Het bijzondere aan Louis was dat hij vond dat de rechtsstaat aan het volk toebehoorde. Er is bij de regentenkaste altijd de neiging overmachtig te worden en basisrechten in te perken. Voor Louis diende de rechtsstaat ter bescherming van het volk. Zelfs al zou de moord worden opgevat als een uitdaging aan het linkse kamp, dan nog past het totaal niet bij Louis’ vrienden om voor eigen rechter te gaan spelen.»