Litouwen maakt jacht op Wit-Russische spionnen

Vilnius – Het mag geen nieuws heten dat de diverse Russische inlichtingendiensten graag gluren bij de Baltische buren.

Zeker sinds Estland, Letland en Litouwen trotse Navo-leden zijn en de alliantie haar aanwezigheid in de republieken heeft uitgebouwd, hebben de fsb, svr en GROe hun spionageactiviteiten geïntensiveerd.

Litouwen vormt echter een geval apart. Het land heeft namelijk ook te maken met andere ongenode gasten. In zijn traditionele jaarverslag – de presentatie is tot een waar media-evenement uitgegroeid – wees de Litouwse geheime dienst vsd op de toegenomen clandestiene bedrijvigheid door personen uit het naburige Wit-Rusland. De door Aleksandr Loekasjenko met straffe hand bestierde neostalinistische anomalie zou een grote honger hebben naar informatie over de Litouwse grensbewaking en landsverdediging en zou zelfs ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken en ondernemers hebben benaderd.

Dat zich in Litouwen de nodige lieden ophouden die op de loonlijst van de Wit-Russische kgb (een geuzennaam) staan weet de vsd al langer. Vilnius biedt onderdak aan oppositionele Wit-Russische organisaties en kranten, evenals aan de in 2004 op last van Loekasjenko gesloten European Humanities University. Medewerkers en studenten worden in de gaten gehouden, zo heeft de vsd eerder bevestigd. De kgb heeft haar interessehorizon inmiddels dus verbreed.

De Litouwers zijn zeker niet van plan bij de pakken neer te zitten. Onlangs werd een voormalig arts van het Litouwse leger veroordeeld tot drie jaar gevangenis, wegens spionage voor de GROe, Loekasjenko’s militaire inlichtingendienst (met dezelfde naam als de Russische). Romualdas Lipskis, voormalig werknemer van een in luchtvaartnavigatie gespecialiseerd bedrijf, kreeg afgelopen november drie jaar en drie maanden detentie. Hij had foto’s van documenten doorgespeeld naar een kgb-officier en deze nadere uitleg gegeven – in een supermarkt.

De heibel rond de spionage(beschuldigingen) komt Litouwen eigenlijk bijzonder ongelegen. Het zou liever proberen Wit-Rusland uit de greep van grote broer Rusland los te maken en het meer aan het Westen te binden, al was het alleen maar om te voorkomen dat Rusland Wit-Rusland als militaire voorpost zal gebruiken. Litouwen grenst immers al aan een andere, met Russisch wapentuig volgestouwde enclave: Kaliningrad.

Het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de aantijgingen van de vsd afgedaan als ‘nonsens’. Vooral de bevinding, in het jaarverslag, dat het neobarokke ambassadegebouw in Vilnius voor de helft wordt bevolkt door kgb’ers en GROe’ers is verkeerd gevallen.