Londens luxe-appartementen branden niet

Londen – ‘Grenfell: de grafsteen van een megalomane droom’, luidde de kop boven een artikel waarin de Conservatief Christopher Booker uitlegt dat de Grenfell Tower, als een nakomeling van Le Corbusier, lang voor de fatale brand met de grond gelijk had moeten worden gemaakt. Hij noemde woontorens als de Grenfell ‘rampen’. Eenzelfde mening bleek Simon Jenkins toegedaan, de even conservatieve commentator die in The Guardian schreef dat er een einde moet komen aan hoogbouw. ‘Hoge flats zijn antisociaal, vereisen veel onderhoud, maken bewoners machteloos, zijn lelijk en kunnen nooit veilig zijn.’

Hoog wonen is echter geliefder dan ooit, zeker nu balkontuinieren is ontdekt. Overal in Londen verrijzen woontorens, meestal gebouwd voor de rijken. Maar ook betonnen jaren zestig-torens groeien in populariteit, zoals de Trellick en de Balfron, de monumentale tweeling van Erno Goldfinger. Met name de dertig etages tellende Trellick Tower, te herkennen aan de vrijstaande liftschacht, is razend populair. Toen het fotomodel Adwoa Aboah onlangs gevraagd werd waar ze het liefst zou wonen, antwoordde ze ‘de Trellick’. In de Balfron, om de hoek van de Docklands, hebben sociale huurders plaats moeten maken voor bankiers.

De reden voor de populariteit is simpel: het uitzicht. Wat is er mooier dan uit te kijken over ’s werelds enige echte wereldstad? Ook voor kinderen kan het prachtig zijn. In The Evening Standard schreef Stephen Bush dat hij een gelukkige jeugd beleefde in de hoogbouw: de liftraces, het gooien van het vuilnis in de luchtkoker en de grote slaapkamers. Maar voor bijna tachtig bewoners van de Grenfell eindigde het in een vuurzee of met een dodensprong. Kinderen, bejaarden, jonge geliefden, hele families stierven. Immigranten vooral. Al snel bleek dat de ramp nooit had hoeven plaatsvinden.

Zo heeft de quango die de Grenfell namens het rijke stadsdeel Kensington & Chelsea beheerde jarenlang zorgen van bewoners over de brandveiligheid op hautaine wijze genegeerd. Ook bleek het amper toezicht te hebben gehouden op de renovatie. Het vuur kon zich zo snel verspreiden doordat de belastingontwijkende beunhaas Harley Curtain ervoor had gekozen de 24 verdiepingen met goedkoop ontvlammend isolatiemateriaal te bekleden, spul dat in Duitsland en de VS verboden is bij hoogbouw.

Torenflats, zo schreef Anna Minton in The Guardian, kunnen veilig zijn, mits het beheer deugt. Een bewijs? Er is in Engeland nog nooit een ongeluk geweest met een woontoren vol luxeappartementen.