De generatie van Simon Vinkenoog

Louter genieten

Is hij kenmerkend voor zijn generatie? Hij weet het niet. Wel weet hij dat veel mede-zeventig-plussers vreugde in het leven scheppen. Simon Vinkenoog en zijn meest opwindende aller tijden.

Anders dan veel van mijn generatiegenoten van kerkelijke huize — in die jaren nog het merendeel van de Nederlandse bevolking omvattend — ben ik openbaar opgevoed en onderricht, hetgeen me veel misère bespaarde.

Noch ben ik onderworpen geweest aan de indoctrinatie van een ouderlijke ideologie; wat ik uit de bezettingsjaren overhield, was een ontstellende behoefte aan vrijheid, wat mij er niet van weerhield zes keer in het huwelijk te treden. Mijn vier kinderen, van verschillende generaties, geboren in 1947, 1961, 1973 en 1978 maken het goed, dank u wel — wij hebben in ieder geval geen generatieconflict en dat zal ik met mijn kleinzoon Marvin (2) ook wel nooit hebben.

Wat heeft het mij plezier gedaan mensen tot de vrijheid te kunnen overhalen, die zij verdienden door hun gaven en talenten. Hoe plezierig was het anderen de republiek der letteren binnen te loodsen, waar zij vervolgens hun eigen baantjes konden trekken.

Hoe gediend door het feit dat ik op mijn twintigste naar Parijs vertrok, om daar acht jaar te verblijven. Hoe verrast door het aanbod van de uitgever Stols, die ik bij mijn werkgever de Unesco ontmoette, en die mij vroeg een bloemlezing met gedichten samen te stellen, die als Atonaal de wereld in zou gaan — en het werk van collega-pennenvoerders als Hans Andreus, Remco Campert, Gerrit Kouwenaar en Lucebert onder andermans ogen te brengen.

Hoe gelukkig het toeval dat mij theater Carré in de schoot wierp om daar een twintigtal dichters een lange avond te laten horen wat het gesproken woord betekende in het betekenisvolle jaar 1966…

Hoe de beat generation op tijd kwam om ook hier wat hoofden te verhitten en harten te verwarmen, hoe de popmuziek tevoorschijn kwam met ongehoorde geluiden: van jazz tot Zappa, van The Grateful Dead tot Beatles en Stones. Plotseling podia in dit land; naderhand raves geheten, Tijdelijke Autonome Zones waarbinnen mensen zich vrij konden voelen.

Ik maak de meest opwindende aller tijden mee; alles verandert, zelfs de aard van de veranderingen. Van de eerste balpuntpen naar de nieuwste computer; over de schouders van een hoofdredacteur waag ik mij op het wereldwijde web en mijn zonen bespreken de muziek die zij downloaden.

Ik heb niets te klagen, voel mij de gelukkigste mens ter wereld, die weet dat hij zijn vrijheid zelf heeft bevochten. Tegen mijn wil ben ik in een wereldoorlog terechtgekomen die honderdduizenden slachtoffers maakt in onze Navo-bondgenoot de Verenigde Staten; ik heb het uiteraard over de war on drugs, middeleeuwse inquisitie naar het heden verplaatst.

Wat ik te zeggen heb kan ik vrijuit zeggen; in mijn geboorteland waar ik me soms als wereldburger een vreemde eend in de bijt voel, wordt nog steeds mijn moedertaal gesproken.

Je moet soms wel door wat jargons heen prikken om te weten te komen of mensen nu wél of niet iets te zeggen hebben.

De voortschrijdende infantilisering en de debilisering van de samenleving werden in de vorige eeuw door Jan Vrijman in zijn Parool-columns aan de kaak gesteld; dat de invloed van de voetbalwereldreligie heel groot is, wordt dagelijks bewezen door de vele aanhangers daarvan.

Het woord van de dichter Antonin Artaud indachtig, die schreef dat een dichter zich niet achter zijn bureau diende te verstoppen, maar daarachter vandaan moest komen, ben ik al vroeg mijn publiek gaan confronteren — ik schrijf, dicht en spreek niet voor de eeuwigheid, maar voor mensen nú — en ik moet zeggen dat het een ideale manier is om aan de kost te komen.

In allerlei soorten gezelschappen het woord te mogen voeren, de knipoog niet achterwege te laten en de Muze van de poëzie te laten zingen: er is niets leukers, zinnigers en — voor mij — interessanter! Mensen, mensen, mensen.

Of ik kenmerkend voor mijn generatie ben, die zijn eigen bevrijding moest weten te vinden, in het volle leven staand, en niet daarboven of daarbuiten, ik weet het niet.

Wel weet ik van heel wat zeventig-plussers dat zij vreugde in het leven scheppen; elk moment telt. En der ervaringen meester kom je soms ergens waar je nog wat te vertellen hebt. Over de dichterlijke vrijheid, bijvoorbeeld, of het Louter Genieten.