Lampje, regie Margien Rogaar, scenario Mieke de Jong © Boris Suyderhoud

Als jonge vader en later als beginnend opa zag ik veel kindertelevisie, maar alles gaat voorbij. Er wordt weinig over geschreven, terwijl het een belangrijk genre is en Nederland tot de wereldtop behoorde, gezien de prijzen op internationale festivals. Hoezo behoorde? Plots wint KRO-NCRV een Emmy voor kleutertelevisie. Dus bekijk ik in m’n eentje Kabam! Tien korte drama-afleveringen over kinderangsten. De jury heeft gelijk. Wat is dat goed gedaan. Leuke, herkenbare verhaaltjes, enig geacteerd, maar ook filmisch ijzersterk. Al geloof je niet in tien happy ends, ze zijn heerlijk voor de doelgroep. Uitgesteld kijken dus, liefst met kind of kleinkind.

Op komst ook ‘volwassener’ kinder- of familietelevisie: dramaserie Lampje. Vier groots aangepakte afleveringen. Lampje heet eigenlijk Emilia, net als moeder, maar vader, vuurtorenwachter, vond het lastig dat ze allebei reageerden als hij Emilia riep. En ‘Lampje’ is toepasselijk, al is de vuurtorenlamp natuurlijk een stuk groter. Die moet elke namiddag aangestoken worden met een enorme lucifer. We bevinden ons in een vroeg industrieel tijdperk, qua kleding, objecten en locaties prachtig vormgegeven. Geheel Nederlands, maar gesitueerd aan de Normandische krijtrotskust en spelend in een gigantisch Belgisch pand, dat op de rand van een akelig steile Franse rots is getoverd.

Lampje (moeder dood, manke vader verbitterd alcoholist) is analfabeet want ze runt het huishouden en houdt de lamp brandend. Ze groeit gestaag uit tot heldin als ze, na een scheepsramp door gedoofde lamp, uit huis wordt geplaatst door een secreet van een ‘maatschappelijk werkster’. Ondergebracht in een doodenge villa waar, zoals iedereen weet, een monster woont. Waar de beheerder net is gestorven en het personeel wacht op een sterke man – niet op een sprietje.

Ja, we zitten hier in de sprookjes van Grimm en Andersen, in Dickens. Onrecht, verval en geheimen zijn overal – piepende deuren, enge geluiden, dreigende muziek ook. Het kwaad is er in soorten en maten, van de akelige herkenbare kruidenierster tot de Admiraal, de al twaalf jaar over de zeeën zwervende eigenaar van het pand, ooit getrouwd met een zeemeermin. De vrucht van hun liefde bleek een zeemeerjongen, opgesloten in de torenkamer. Die op een geheel andere manier ongelukkig is dan Lampje. Verschil: hij is verbitterd en agressief, Lampje niet.

Lampje hoort vaak de troostende stem van haar moeder. Lampje is zelfbewust, maar vooral: ze heeft geen vooroordelen. Ze ziet de waardigheid van al wat afwijkt van de norm: van de zwakbegaafde zoon van huishoudster Marta tot die van Vis, jongen met vissenstaart. En dat loont. Ze weet en toont dat meisjes veel meer kunnen dan gedacht. Lampje is familie van Pipi Langkous en laat Lampje’s vader nou vroeger ook piraat zijn geweest! Eind goed, al goed.

Margien Rogaar (regie), Mieke de Jong (scenario naar het boek van Annet Schaap), Lampje,
VPRO, vier delen. Op NPO Plus vanaf 6 december, 2 t/m 5 januari 2023, NPO Zapp, 19.30 uur.
Elisabeth Hesemans (regie), Lilian Sijbesma, Floor Paul (scenario), Kabam!, KRO-NCRV,
tien delen: Uitzending gemist