Rivesaltes – ‘Macron is te laat met zijn excuus voor de slechte ontvangst destijds in Frankrijk. Het kwaad is geschied, er zijn al zoveel harkis overleden.’ Amari Cherif (81) laat zijn blik gaan over de kale vlakte met her en der de ruïnes van het opvangkamp Rivesaltes, even ten noordwesten van Perpignan. Hij was een van de bijna honderdduizend harkis, Algerijnen in Franse dienst tijdens de acht jaar durende onafhankelijkheidsoorlog die naar Frankrijk mochten vertrekken: ‘Tienduizenden achterblijvers zijn afgeslacht wegens collaboratie.’

Cherif arriveerde met zijn gezin in juni 1961 in Rivesaltes en hielp bij het opzetten van duizenden militaire tenten. ‘Eind 1962 sliepen hier tienduizend mensen op de kale grond vol knoesten van voormalige wijnstruiken. We hadden geen stromend water, geen elektriciteit, geen verwarming en het eten was slecht. Wie klaagde, dreigde te worden teruggestuurd.’

Eerder die ochtend was hij met zijn vrouw, dochter en kleinkinderen aanwezig bij de herdenking ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale dag van Eer aan de harkis op 25 september. De burgemeester legde enkele kransen neer bij de gedenksteen aan de rand van het voormalige kamp. Hij bevestigde middels een brief van de staatssecretaris van Defensie het excuus van Macron. De president erkent de ‘onacceptabele marginalisatie’ van de harkis en hoopt hiermee de van generatie op generatie doorgegeven wrok te neutraliseren die zich uit via terreuraanslagen en het geweld in de Franse voorsteden.

Het leven in de Franse samenleving viel Cherif niet mee. ‘Bij het zien van mijn naam of mijn gezicht waren banen al vergeven.’ Zijn dochter krijgt nog steeds de vraag: ‘Waar kom je vandaan?’ Zijn lichtgetinte kleindochter studeert nu zonder problemen in Toulouse maar herinnert zich nog de schoolkinderen vroeger: ‘We spelen alleen met blanken!’ Nog steeds durft niemand van de familie terug te gaan naar Algerije. Cherif: ‘Ik heb mijn ouders nooit teruggezien; we zijn officieel niet welkom. We zijn verscheurd, voor het leven getekend.’

President Macron zal nog dit jaar de slechte ontvangst bij wet erkennen. Hij belooft bovendien ‘reparatie en herstel’ die het voor ‘sommige landgenoten mogelijk zal maken de trots te hervinden op de keuze voor Frankrijk’. Dat de huidige achthonderdduizend harkis inclusief hun nazaten die mogelijk herstelbetaling zullen ontvangen een interessante groep voor Macrons herverkiezing vormen, vertelde de president er niet bij.