Maffia wil ‘Gomorra’ stoppen

Rome – Het begon deze maand met een handvol gemeenten in het ongure Napolitaanse achterland dat de opnamen van de succesvolle tv-serie Gomorra niet meer wilde autoriseren.

In Giugliano, Acerra en Afragola vonden de burgemeesters dat het maar eens afgelopen moest zijn met de ‘imago beschadigende beelden’ van de Sky-serie die over de hele wereld is verkocht.

Vervolgens opende de Amerikaanse nieuwssite The Daily Beast de volle aanval op Roberto Saviano, de schrijver van de wereldwijde bestseller Gomorra. In zijn tweede boek, ZeroZeroZero, over de internationale cocaïnehandel, is volgens The Daily Beast sprake van grootschalig plagiaat. Want de informatie waarop veel van Saviano’s conclusies, verbindingen en analyses zijn gebaseerd zou gestolen zijn uit andermans journalistieke veldwerk zonder bronvermelding.

De pas 36-jarige Roberto Saviano probeert het nog één keer uit te leggen in La Repubblica, zijn Italiaanse huiskrant: ‘Wat ik doe, heet non-fiction novels schrijven, een in Amerika sinds Truman Capote bekend genre. Dit betekent dat er in mijn boeken niets wordt verzonnen, alles is echt gebeurd, maar de stijl is literair. De feiten waarop ik me baseer zijn algemeen bekend, mijn stijl, blik en eventuele literaire capaciteiten maken ze toegankelijk voor een veel groter publiek dan wanneer ze alleen als losse kronieken in de kranten verschijnen. Als er sprake is van een persoonlijke interpretatie van een auteur vermeld ik altijd de bron. Algemeen bekende feiten behoeven geen bronvermelding.’

Van Gomorra werden wereldwijd tien miljoen boeken verkocht. Volgde de film, volgde de tv-serie, allemaal zeer succesvol op wereldschaal. Roberto Saviano staat sinds 2006 onder zware politiebewaking en wordt ‘de Italiaanse Salman Rushdie’ genoemd.

Ook in eigen land was de plagiaatkwestie aanleiding voor velen om persoonlijke opinies over de auteur te uiten. ‘Saviano heeft het te hoog in de bol’, klonk het. Niemand verwijt hem echter dat hij niet kan schrijven of dat de bloedstollende dingen waarover hij het heeft niet zouden kloppen. ‘Het lijkt me een goed begin van de nieuwe Gomorra-serie’, stelt de éminence grise van de Italiaanse journalistiek Furio Colombo, ‘een stelletje burgemeesters van een notoir Camorra-gebied dat de opnamen van een tv-serie verbiedt. Geen beter bewijs van hoe het in Italië, helaas, nog steeds werkt. En van hoeveel gelijk Saviano heeft.’