Mahler feest gecensureerd

We kunnen het ons nauwelijks meer voorstellen. Ter gelegenheid van het Mahler Feest in 1920 werd een speciaal comite aangesteld dat de publiciteit en beeldvorming rond het festival in goede banen moest leiden. ‘Er werd bewust aangestuurd op een zo positief mogelijke, internationale berichtgeving, waarin de schrijvende pers een sleutelrol vervulde’, zo kunnen we lezen in het jubileumboek Mahler in Amsterdam: Van Mengelberg tot Chailly, geschreven door Johan Giskes. Niet alleen werden Duitse en Oostenrijkse kranten benaderd met het verzoek artikelen over het Mahler Feest te schrijven, aan de Neue Musik-Zeitung in Stuttgart betaalde het comite zelfs 2000 mark. ‘Na ontvangst van een proefdruk stuurde men naar de redacteur complimenten en een uitnodiging om naar het Mahler Feest te komen. Wanneer de strekking van een artikel niet in overeenstemming was met de ideeen van het comite, schuwde men niet om kritiek te leveren.’

Zo trachtte men ook de binnenlandse pers in het gareel te houden. Op grond van zijn kritische uitlatingen in het Algemeen Handelsblad werd Herman Rutters een informeel boottochtje geweigerd. En toen het Berliner Tagesblatt de recensent Paul F. Sanders wilde laten schrijven, greep het comite rechtstreeks in: Sanders was niet ‘die geeignete Personlichkeit’.
Typisch vooroorlogs patriarchaal optreden? Nee. Martijn Sanders, directeur van het Concertgebouw, deed vorige week ook verwoede pogingen de pers de mond te snoeren. Hoogstpersoonlijk waakte hij erover dat over zijn Mahler Feest geen onvertogen woord zou vallen. Algemeen Dagblad-redacteur Doron Nagan die in zijn commentaar gewag had gemaakt van 'Mahler-hysterie’ werd verordonneerd zijn passe-partout zelf te betalen. Want een gegeven paard kijk je niet in de bek. Ook de Volkskrant, die op de voorpagina melding maakte van een akelige brom in de geluidsweergave in de tent op het Museumplein, kreeg een reprimande van de directeur: vijf jaar intensieve voorbereiding ga je niet verzieken met dit soort flauwe verslaggeverij. Vrij Nederland-redacteur Bas van Putten moest het ontgelden toen hij in de zijlijn van een bespreking van de heruitgave van Vestdijks Mahler-essays het Mahler Feest 'protserig’ noemde. Sanders stuurde Van Putten een brief waarin hij meedeelde zich 'persoonlijk diep gekrenkt’ te voelen door deze kwalificatie. Wie aan het Feest komt, komt aan Sanders. En de Uitkrant verdween nog dezelfde dag uit de rekken van het Concertgebouw toen Sanders in de kolommen een (uiterst beschaafd) grapje over hoofdsponsor Shell ontwaarde.
'Schrijf maar dat ik het meest geinteresseerd ben in berichtgeving over de concerten’, antwoordt hij op de vraag waarom hij de Uitkrant uit het Concertgebouw heeft verwijderd. (jacqueline oskamp)