Morfydd Clark als Maud in Saint Maud, regie Rose Glass © Pathé

God is er in de flitsende lichten van de speelhal op de boulevard van het stadje in het noordwesten van Engeland, in de grijze wolken laag boven het strand met het vieze zand, in de grijns van een zwerver met zwarte tanden, en in het stinkende souterrain waar de Heilige Maud voor Hem knielt terwijl de maïskorrels die ze heeft uitgestrooid op haar gebedsmatje verrukkelijk pijnlijk in haar knieën prikken.

Het onvermogen van de wereld om haar heen om ware spiritualiteit te ervaren, dompelt Maud in een diepe depressie. Steeds meer raakt ze ervan overtuigd dat deze goddeloosheid het werk van Satan is. Ze móet strenger zijn, verder gaan. Als ze een boek cadeau krijgt met prenten van de achttiende-eeuwse Engelse dichter en graveur William Blake en daar plaatjes uit knipt, wordt alles duidelijk. Want: De grote rode draak en de vrouw bekleed met de zon (1803). Je hoeft alleen die titel van de beroemde schets te lezen om het beeld te zien. De Romantische kunstenaar streefde een puurder geloof na, niet die slappe hap van de georganiseerde godsdienst. Maud is geknipt voor Blake en andersom; Blake zou instemmend hebben geknikt bij het idee van de immanentie van god in alle dingen, juist in dit trieste stadje.

SaintMaud is de beste film die ik in meer dan een jaar heb gezien. Te veel van wat ik in die tijd zag, was goed gemaakt, treffend, goed geacteerd, ook wel een reflectie van de tijdgeest, whatever. Maar film zou veel meer dan dit moeten zijn. Film zou moeten resoneren, in de woorden van de Duitse socioloog Hartmut Rosa. Hij bedoelt: je wordt geraakt door iets dat je het gevoel geeft dat je écht leeft.

Saint Maud dus, het verbluffend zelfverzekerde debuut van de Engelse regisseur Rose Glass. Het breedbeeld-camerawerk en barokke belichting zijn tegelijk intiem en mythisch. Het stadje, waar Maud (Morfydd Clark) werkt als verpleger in de palliatieve zorg, is herkenbaar deprimerend. Maar door de visuele stijl schept Glass de suggestie dat het ontzagwekkende net onder de oppervlakte wacht. Maud ziet dat als enige. Wanneer ze de terminaal zieke danser Amanda (Jennifer Ehle) verzorgt, wordt haar geloof op de proef gesteld. Amanda is ongelovig, een bohémien die feestjes geeft, die een prostituee inhuurt. Maud moet haar redden. Misschien is Amanda de vrouw bekleed met de zon, overweldigd door de rode draak. Misschien? Nee, Maud weet het zeker, zo zeker als de pijn die ze voelt bij iedere stap die ze zet (de punaises die ze met de punten naar boven in haar Allstars heeft gedaan). De draak (Openbaringen) is uit op het vernietigen van de gelovige mens.

Deze religieuze thematiek, naadloos geïntegreerd in een verhaal verteld met een haast bovennatuurlijk effectief ritme, reflecteert gevoelens van eenzaamheid en vervreemding. Langzaam en ongemerkt fuseren het echte en het verzonnene. Suikerspin en gebrande pinda’s, plakkerige vloeren bij de speelautomaten, stinkend zeewier op het verrotte hout van een kade – dit alles nemen wij waar. Maar Maud ziet de Apocalyps.

Nu te zien via pathe-thuis.nl