Manaus is nu de ‘covid-hel’

Rio de Janeiro – ‘Het is als verdrinken. Vermoord worden met een kussen op je gezicht’, beschrijft longarts André Nathan hoe doodgaan is als de zuurstof op is. In de deelstaat Amazonas, midden in de ‘groene long’ van de wereld, liggen honderden mensen te stikken. ‘Alsjeblieft. Heb mededogen! Breng alle zuurstof die je kan vinden.’ Tranen doorweken het blauwe masker van de verpleegster.

Al een hele week de beelden van wanhoop in volle ziekenhuisgangen. Mensen naar adem happend op de grond. Uitgeputte dokters en verplegers die handmatig proberen te beademen. Ambulances die patiënten niet eens meer uitladen. ‘Na zeven uur rondrijden met mijn moeder, werden we hier toegelaten’, vertelt een jonge man voor een ziekenhuis met schreeuwende familieleden. ‘Op voorwaarde dat ze haar zuurstof om de tien minuten met een ander deelt.’ Zijn moeder heeft het niet gehaald. Net als de zoon van de man die, net te laat, met een privé aangekochte zuurstoffles op zijn rug het ziekenhuis was binnengestormd.

‘Covid-hel’, noemen de mensen in Manaus hun miljoenenstad in het regenwoud. Bulldozers delven nieuwe massagraven. Lijken opgestapeld in vleeswagens. ‘Een aangekondigde tragedie’, zegt de doktersbond. Onder luid applaus van de corona-ontkenner president Bolsonaro trok de gouverneur vrijwel alle beschermingsmaatregelen in. Vorig jaar was Manaus de meest intensieve covid-haard ter wereld. Zeventig procent van de bevolking raakte besmet. Nu is de stad hét bewijs dat groepsimmuniteit niet werkt.

Er zijn geen bedden, geen naalden, geen beademingsmachines en vooral geen zuurstofcilinders. ‘Er wordt gewoon te veel zuurstof geconsumeerd’, zegt het bedrijf dat de cilinders moet leveren. ‘Ze hebben geen chloroquine uitgedeeld’, jammert Bolsonaro’s interim-minister van Volksgezondheid.

‘Dit is geen onbekwaamheid, maar wreedheid die bewust wordt toegepast’, stelt de Braziliaanse columniste Liliane Blum.

‘Vloeibaar goud’, noemde de Duitse baas van Interpol het coronavaccin. Maar in Brazilië is de gouden hoop van de inenting nog lang niet in zicht. Dagenlang waren er trotse beelden van een vliegtuig dat de eerste vier miljoen vaccins in India zou ophalen. Een leugen, zo bleek. India bedient eerst zichzelf. In São Paulo liggen zes miljoen Braziliaanse vaccins klaar. Maar president Bolsonaro hield de verspreiding tegen. Bang dat zijn tegenstander, de gouverneur van São Paulo, met de eer zou gaan strijken.

Net als tijdens de eerste coronagolf protesteren burgers door te slaan op potten en pannen. Maar om erbij te schreeuwen ontbreekt deze keer de lucht.