Mannen zijn niet welkom op Zweeds festival

Gotenburg – De Zweedse cabaretier Emma Knyckare vierde net haar eerste vakantiedag toen ze het zoveelste bericht over seksueel geweld op festivals zag. Ietwat aangeschoten schreef ze aan haar volgers: ‘Hoe staan jullie tegenover het idee van een festival waar alleen niet-mannen welkom zijn, en dat we blijven herhalen totdat ALLE mannen hebben geleerd zich te gedragen?’ Ze tikte de boodschap in een opwelling, maar de duizenden reacties lieten haar eigenlijk geen keus. Na een succesvolle crowdfundingcampagne maakte Knyckare in oktober bekend dat de komst van het zogeheten Statement Festival nu vaststaat.

De Zweedse dagbladen stonden er de zomermaanden vol mee: op onder meer het bekende Bråvalla Festival waren vier vrouwen verkracht, nog eens 27 deden aangifte van aanranding. Zo kon het toch niet langer, vond de festivalorganisatie, en ze besloot definitief de stekker uit het evenement te trekken.

Wordt het dan steeds moeilijker voor vrouwen om vrijelijk te dansen en te drinken? Wel als je afgaat op een politierapport uit 2016 waarin staat dat bij tien van de dertien Zweedse muziekfestivals het aantal aanrandingsgevallen was toegenomen. En niet alleen op festivals. In 2016 kwamen er bijna elfduizend meldingen van seksuele intimidatie binnen. Het aantal aangiftes was ten opzichte van tien jaar geleden met zeventig procent gestegen.

Zie je wel, zegt populistisch rechts. Sinds de immigranteninstroom kunnen onze vrouwen niet meer veilig over straat. Maar volgens de raad voor misbruikpreventie Brå is er iets anders aan de hand. Het is een samenspel van factoren, meent Johanna Olseryd, onderzoeker bij Brå. Intimidatie die tien jaar geleden nog werd beschouwd als iets wat vrouwen gewoon hadden te verduren, wordt nu gedefinieerd als misdrijf. ‘Er is een duidelijke correlatie tussen toename in seksegelijkheid en het aantal seksueel misdrijven dat aan het licht komt’, zegt ze. Daarbij geven media veel ruchtbaarheid aan dit type zaken, en de herkenning in een verhaal motiveert anderen alsnog aangifte te doen. Het helpt ook dat de Zweedse autoriteiten de laatste jaren veel energie hebben gestoken in de verbetering van de opvang en behandeling van misbruikslachtoffers.

Knyckare benadrukt nog maar eens: dit festival is niet alléén voor vrouwen. Ook transgenders en niet-binairen (geen man, geen vrouw) zijn welkom. Alleen zogenaamde ‘cis-mannen’, mannen die als man geboren zijn, moeten thuisblijven. Op 19 november, de internationale dag van de man, onthult ze datum en locatie.