Historisch archief belicht

Mao de democraat

‘Een handjevol organisatoren en studenten’ was het slechts, maar met hun succesvolle strategie schopten de Chinese communisten in de jaren dertig de Japanse uitbreidingsplannen danig in de war. In plaats van een marionettenregime kregen de Japanse generaals een slepende guerrillaoorlog, waarin ze uiteindelijk aan het kortste eind trokken.

De Zweedse verslaggever, wiens reportage te lezen is in De Groene Amsterdammer van 17 september 1938, was vooral onder de indruk van de propaganda van de communisten. Hij woonde massabetogingen bij, waar de dikwijls ongeletterde tienduizenden boeren speeches, toneelstukjes en patriottische liederen voorgeschoteld kregen.

In hun agitatie zochten de rebellen effectief aansluiting bij de belevingswereld van de plattelandsbevolking. ‘Een populair aanplakbiljet met zes afbeeldingen, dat in honderden dorpen hing, zag er bijvoorbeeld aldus uit: een Japansch officier wordt welkom geheeten in een Chineesch huisgezin; aan tafel poogt hij te vrijen met de dochter des huizes; ’s nachts probeert hij haar te verkrachten; haar ouders snellen haar te hulp; maar worden neergeschoten; de officier bevredigt zijn lusten en, laatste beeld: hij vermoordt de dochter.’

Geen politiek-economische tractaten dus, maar nationalistische reclame die het anti-Japanse sentiment voedde. Van communisme kon de verslaggever ter plaatse dan ook weinig bespeuren. ‘De communistische leider Mao-Tse-toeng heeft trouwens onlangs gezegd, dat het nog zeker vijftig jaar zal duren eer China rijp is voor het socialisme.’ Zijn volgelingen vochten slechts voor een democratische republiek, aldus de Zweed. ‘Voor het zoover is, zal er echter nog heel wat water stroomen door de Gele Rivier en de Jangtse-kiang. En het is te vrezen dat in deze wateren ook tal van lijken naar zee zullen drijven.’ Hij moest eens weten.

***

Bezoek het historisch archief van De Groene Amsterdammer en blader door de eerste 64 volledige jaargangen, van 1877 tot en met 1940. http://193.67.146.137/dga/