Muziek

Mariachitrompetten, doedelzakken

MUZIEK The White Stripes

In zijn onderhoudende liedjesgeschiedenisboek Grijsgedraaid noemt Leo Blokhuis Nirvana’s Smells Like Teen Spirit uit 1991 de ‘jongste ware klassieker in de popmuziek’. Dat is achterhaald. The White Stripes publiceren in 2003 het album Elephant en de single Seven Nation Army. Dat nummer mag de nieuwe ‘jongste ware klassieker’ genoemd worden. Het bezorgde schrijver/zanger/gitarist/producent Jack en drumster Meg White een heuse rocksterrenstatus. Na dat succes toonde het duo met Get Behind Me Satan (2005) veel vernieuwingsdrang en weinig hitparadepretentie, met uitzondering van het aanstekelijke My Doorbell, dat ook opvalt omdat de kenmerkende gitaar ontbreekt. Jack schreef daarna Love is the Truth voor een Coca Cola-reclame en dat deed vermoeden dat hij zich ook laat leiden door commerciële belangen.

Schijn bedriegt. Zeker als het aankomt op muzikale inhoud. De nieuwe cd Icky Thump heeft meer samenhang dan de voorganger. Het vertrekpunt is rauwe bluesrock die doet denken aan de begintijd, aangevuld met het grotere bandgeluid van latere albums. Nummers als You Don’t Know What Love Is (You Just Do What You’re Told) en Catch Hell Blues refereren sterk aan jaren-zeventighardrock. Sinds de eerste twee garagerockalbums is Jack bezig zijn geluid te verbreden en te verdiepen. Dat doet hij met andere artiesten, zoals countryzangeres Loretta Lynn of, vorig jaar, in de gelegenheidsgroep The Raconteurs. De nieuwe White Stripes gaat niet alleen qua geluid, maar ook muzikaal een stap verder. Al eerder werd de traditionele gitaar-drumcombinatie losgelaten door te experimenteren met nieuwe instrumenten als marimba en ‘echte’ piano. Nu gaat Jacks gitaar op Patti Pages Conquest in duel met mariachitrompetten. De Schotse doedelzak blijkt op Prickly Thorn, but Sweetly Worn een prima instrument om een Amerikaans folkliedje te begeleiden.

De raadselachtige titel Icky Thump blijkt een verbastering van het Noord-Engelse ‘Ecky-Thump’ en is een uitspraak van verwondering of ongeloof. De videoclip van het gelijknamige nummer verheldert de mysterieuze tekst. Jack onderneemt een bizarre trip naar Mexico, waar hij in een bordeel aan een bed wordt vastgeketend en uiteindelijk met zijn staart tussen de benen weer vertrekt. Kritische woorden maken duidelijk dat hierin een vergelijking schuilt met de Verenigde Staten en de oorlog in Irak: Well, Americans (…): Why don’t you kick yourself out?/ You’re an immigrant too’. Het is de enige verwijzing naar het wereldpolitieke klimaat. Zelfs The White Stripes kunnen dat blijkbaar niet meer negeren. Misschien hoort het bij de status van de grote en invloedrijke band die ze sinds hun doorbraak in 2001 stapsgewijs geworden zijn. Icky Thump bewijst dat The White Stripes als enige voorloper van de New Rock Revolution nog steeds een leidende rol vervullen in de moderne rockmuziek. Als je bedenkt hoeveel commerciële en/of artistieke misstappen andere opkomende groepen uit die tijd hebben gemaakt is dat best opmerkelijk.

The White Stripes, Icky Thump (Third Man)