Kun je verdwijnen?

Marja Pruis leest..

…altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Op de website van De Groene doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest.

Medium 529d42803202e0.47637098

Niña Weijers, De consequenties. Atlas Contact, € 19,99.

Net van de pers, en nu al uitgelezen. Ik ben er nog niet helemaal over uit gedacht, maar weet wel al dat ik het een betoverende roman vind waarin ik tot op de laatste bladzijde in een rollercoaster van verhalen en intriges meegesleurd werd. Minnie Panis is kunstenaar en gaat om met kunstenaars, is soms prooi en soms jager. Als ze zichzelf zonder dat ze van iets wist aantreft in een fotoserie – slapend in een negligeetje – besluit ze de fotograaf in kwestie voor haar eigen kar te spannen.

Niña Weijers (1987) maakte met De consequenties een compromisloze kunstenaarsroman, die handelt over tijdloze en moderne thema’s als zichtbaarheid, privacy, originaliteit, manipulatie. In een mooie, ernstige stijl laat ze haar vertelster beurtelings zegevieren en dobberen. Op de achtergrond speelt nog een heel andere kwestie mee, een mysterieus lot dat Minnie ten deel viel als gevolg van haar vroeggeboorte. Bijna lijkt het alsof de roman halverwege helemaal opnieuw begint, in een andere sciencefiction-achtige sfeer, waarin vanuit het perspectief van de moeder een griezelig licht op de bijzondere belevingswereld van Minnie wordt geworpen. Klinkt ingewikkeld, en het is ook best ingewikkeld, maar Weijers’ stijl is altijd helder, overwogen, af en toe grappig in een bepaalde manier van dóórredeneren. Over de kleine Minnie wordt verteld dat ze een kralenpatroon maakt van een boot en een walvis die geen idee hebben van elkaars existentie, elkaars nabijheid zelfs; dit blijkt een krachtige metafoor voor wat er in deze roman aan de hand is. Niemand heeft het totaalbeeld.

Kun je verdwijnen, écht verdwijnen? Besta je zolang er iemand is die je ziet? Het zijn vragen uit Becketts Happy Days die het leidende motief vormen. De roman schuurt en knarst, is overvol met kwesties, sprongen, zijpaden, maar dat is juist een van de charmes. Tot en met de laatste onrustbarende zin houdt de schrijfster de lezer in haar manipulatieve greep.