Een grijze trouwjurk

Marja Pruis leest..

…altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Op de website van De Groene doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest.

Medium bark 20  20lorrie 20moore

Lorrie Moore, Bark. Stories. Faber & Faber 2014, € 17,95

Ik lees deze verhalen zo langzaam mogelijk. Ze moeten ook langzaam worden gelezen, omdat ze zo vol zitten, omdat de grap en de wreedheid zo mooi verpakt zijn, maar ook zie ik er tegenop dat ik ze uit heb. Al moet ik er bij zeggen dat ik de eerdere verhalenbundels van Lorrie Moore ook weer uit de kast heb gepakt. En wat blijkt? (ik doe even net alsof ik dit niet allang wist) Je kunt ze gewoon weer opnieuw lezen, opnieuw in lachen uitbarsten. Joyce Carol Oates heeft het in haar bespreking van Bark in de New York Review of Books over ‘the consolation of the most eloquent irony’. Nu dacht ik het wel voorgoed gehad te hebben met de zogenaamde troostfunctie van literatuur – ooit leek dat een eyeopener, nu vind ik het kitsch – en ook met ironie ben ik wel klaar – te makkelijk, net als altijd overal maar lollig en luchtig over doen, al die columnpjes en cursiefjes, zo intens vervelend au fond – maar het is waar: de koelbloedigheid van Lorrie Moore, in combinatie met haar rijke register, haar poëtische penvoering, levert verhalen op waaraan je je kunt laven.

‘Thank you for having me’ is het verhaal over een moeder en puberdochter Nickie die de bruiloft bezoeken van de vroegere oppas. Het wordt verteld vanuit de moeder, die zich afvraagt of ze alleen nog van haar dochter houdt omdat ze diep in haar verborgen nog wel het kind vermoedt waarvan ze ooit hield. Nickie vraagt zich ondertussen – hardop – af waarom de bruid gehuld gaat in wit.

‘I shrugged. “What color should she wear?”

“Gray!” Nickie said immediately. “To acknowledge having a brain! A little gray matter!”’

De bruiloft verloopt desastreus, opgeschrikt door een krankzinnig incident met een motorbende, maar eindigt voor de vertelster met een opwekkende danspartij. Groot drama klein verteld, daar is Moore de meester in.

Zo ook in ‘Paper losses’, het verhaal van een vrouw die zich afvraagt wat er gebeurd is met de ‘handsome hippie’ met wie ze ooit trouwde. Is het een geval van hersentumor, of heeft een buitenaards wezen bezit van hem genomen? Op vakantie in de Cariben weigert haar zoontje te gaan zwemmen met de dolfijnen.

‘“They speak a language,” he said. ‘we shouldn’t ride them.”

“They look happy,” said Kit.

Sam looked at her with seriousness from some sweet beyond. “They look happy so you won’t kill them.”

‘You think so?”

“If dolphins tasted good,” he said, “we wouldn’t even know about their language.”’

In Moore’s verhalen gaat het om liefde, die van diep binnenin komt, en een pijnlijke wetenschap. Dat je misschien alleen maar de dingen kunt begrijpen waarnaar je niet verlangt. Moore zegt dit beter, maar ik wil niet eindigen met een citaat.