Marja Pruis leest…

…altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Op de website van De Groene doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest.

Medium gillean flynn donker hart2

Gillian Flynn, Donker hart. Vertaling van Gone Girl, door Hanneke van Soest en Herman van der Ploeg. De Boekerij 2012

De verfilming, van David Fincher, van Gillian Flynn’s Gone Girl gooit nu hoge ogen in de bioscoop. Ik las het boek twee jaar geleden omdat Ineke van den Bergen – wier thrillerbesprekingen ik trouw volgde en nog steeds mis – de schrijfster destijds vergeleek met Patricia Highsmith. Ik constateerde dat dat wel een beetje too much was. De onoprecht opgewonden toon van het dagboek van Amy deed me weliswaar denken aan Edith’s diary, maar dat is oneindig veel subtieler, en daardoor enger. Wat niet wegneemt dat Gone Girl een beklemmend en inktzwart boek is, griezelig, heel intelligent ook, een tikkeltje wijdlopig hoogstens. Met recht een literaire thriller, vanwege de diepte en de spanning, en omdat het goed geschreven is.

Het heeft een Body Heat-achtig thema, met een wraakzuchtige vrouw die netten spint, valkuilen opzet, en daar extreem ver in gaat. Het einde is heel goed, waarmee de schrijfster het cynische motto dat ze voor haar boek koos helemaal waar maakt, over de liefde, de constructie ervan: ‘Liefde is oneindig wisselvallig; het is een kluwen van leugens, haat en soms zelfs moord. Tegenstellingen komen er onvermijdelijk in tot bloei, als een prachtige roos die tegelijk naar bloed ruikt.’ (ontleend aan The Illusion van Tony Kushner).

Het is moeilijk te schrijven over dit boek zonder plotspoilers. Laat ik het zo zeggen: je blijft worden verrast. Wat mooi is, is dat het een extreem verhaal is en toch over gewone menselijkheid gaat: zwaktes, angst, wraakzucht, teleurstelling. Over manipuleren en gemanipuleerd worden, en hoe goed dat laatste je soms kan uitkomen. Nick Dunne, Amy’s echtgenoot, krijgt te maken met de manipulatieve kracht van de media, en komt tot de onthutsende conclusie dat emoties in feite een soort readymades zijn. ‘De meeste mensen zijn tegenwoordig opgegroeid met tv, film en internet. Als we worden verraden, weten we welke woorden we moeten gebruiken; als een geliefde sterft, weten we wat we moeten zeggen. We werken allemaal met hetzelfde beduimelde script.’

Inderdaad, echt vrolijk word je niet van dit boek. Wel op een superieure manier bezig gehouden.