Marja Pruis leest

..altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Op de website van De Groene doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest.

Medium large 1211953052 schoonheid en trouw

Ann Patchett, Schoonheid & trouw. Cargo/De Bezige Bij 2009, vertaling Hien Montijn

Ik zag dit in de ramsj liggen bij Athenaeum, zo'n boek waar ik altijd nog benieuwd naar was, mede omdat ik me herinner dat het nogal wat ophef veroorzaakte. De ondertitel luidt ‘Een vriendschap’ en het gaat over de vriendschap tussen Ann Patchett zelf en de in 2002 overleden dichteres Lucy Grealy. Ik heb nog niet de moed gehad Grealy te googelen, om te kijken hoe ze eruit zag, maar dat moet - als de gevolgen van botkanker in haar gezicht - vrij gruwelijk zijn geweest. Ze schreef Autobiografie van een gezicht (1994), dat erg indrukwekkend schijnt te zijn. De familie van Grealy vond dat Patchett zich breed maakte over de rug van de - natuurlijk - meer getalenteerde Grealy, en nogal intieme details over haar leven prijsgaf. Ik lees het inderdaad met stijgende verbazing. Patchett zelf blijft een beetje op de vlakte, terwijl ze ruimhartig citeert uit de brieven van Grealy en vertelt over haar seksuele escapades. Ik lees nog even door. Gevaarlijk toch om bevriend te zijn met een schrijver.

O, ik heb nu per ongeluk toch gegoogeld. Gezicht valt mee, maar ze blijkt ook nog eens overleden aan een overdosis heroïne. Wordt vervolgd.

Medium 1

Maarten Moll, Lichaam. Contact 2011

Ik wist wel dat de baas boeken van Het Parool zich op het dichterspad had begeven, maar was er nog niet aan toegekomen om te kijken met welk resultaat. Dit is zo'n mooie bundel! Hij is al prachtig vormgegeven, in indrukwekkend zwartwit, maar ook de inhoud is ijzersterk. Een zoon verhaalt over het lichaam van zijn vader. Intiem, vervreemdend, nuchter, emotioneel. ‘Waar het geheugen je in de steek laat, moet de taal uitkomst bieden’ staat op de achterflap. Het is heel directe poëzie, je snapt onmiddellijk wat er staat, tegelijkertijd is het op geen enkele manier plat of voorspelbaar. Sterker nog: het is telkens verrassend, zowel hoekig als warm. ‘Je bent de zoon van de man wiens lichaam je niet kent’ opent de bundel, en de rest is een uitwerking van die gedachte. Om te lezen en te herlezen, zou ik bijna schrijven, maar ik hoef verder niks te verkopen.

Medium 41t6setqnzl. aa240

Al Alvarez, The Writer’s Voice. Bloomsbury 2005

Eens in de zoveel tijd herlees ik het eerste hoofdstuk van deze ‘schrijfhandleiding’, ‘Finding a voice’. Ik ken geen tekst die zo helder uiteenzet wat stijl is, en dat in literatuur uiteindelijk alles afhangt van ‘the tone of voice’. Dat je als schrijver ook heel lang bezig kunt zijn om die toon te vinden, en dat je eigen toon uiteindelijk ook wel eens een toon kan zijn die je zelf helemaal niet bevalt. Alvarez is een Sylvia Plath-kenner, en in dit boek geeft hij veel voorbeelden van haar poëzie; van ‘style’ evolueerde haar poëzie naar ‘voice’. Maar het een kan ook weer niet echt zonder het ander. Ook zegt hij rake dingen over Philip Roth. ‘Roth himself is all voice. Style (…) bores him.’ Alvarez verwijst naar iemand die zei dat Roth lezen is als het openen van een kelderdeur en de boiler horen razen. Verder: het streven naar perfectie kan je als schrijver ook de das omdoen.