Marja Pruis leest (en kijkt)

…altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Op de website van De Groene doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest.

Medium 1001004011276915

Anne Enright, De vergeten wals.** Vertaling Liesbeth Teixeira de Mattos. (Bezige Bij)

Ik lees dit boek zo langzaam mogelijk, om het maar niet uit te hebben. Nog luttele bladzijden te gaan. Ik was al een keer in het Engels begonnen, maar dan mis ik toch te veel. De vertaling lijkt me zeer adequaat, al komt ‘kleine neuker’ me iets ongewoner voor dan ‘little fucker’ (ik neem tenminste aan dat dat in het origineel staat). Zo'n mooi en ellendig boek, over liefde, verraad, familie, zo prachtig opgeschreven. Enright is de master, op dit moment, wat mij betreft. Er is niet echt een duidelijk verhaal, er is geen logica, en toch is het helemaal duidelijk.

‘Ik kan me hier niet te druk maken over de chronologie. Het idee dat alles logisch wordt als je het vertelt, het een na het ander.
Het is niet logisch.’
Er valt veel meer te zeggen over deze roman en deze schrijfster, dus dat ga ik volgende week doen in de papieren Groene.

Medium full7396251 1

Yasunari Kawabata, Sneeuwland**. (1947) Vertaald uit het Japans door C. Ouwehand. (Meulenhoff, 2007)

Ik lees dit omdat Kawabata een van de lievelingsschrijvers van Patricia de Martelaere was; zij schreef ook het nawoord in deze uitgave. Had moeite met de chronologie in het verhaal, en er was geen verteller, zoals bij Enright, om die moeite te relativeren. Getrouwde man vertrekt op gezette tijden naar een besneeuwd deel van Japan, waar hij een verhouding heeft met een vrouw van wie niet duidelijk is of zij een geisha is. Zij heeft zelf ook weer een onduidelijke verhouding daar met een ziekelijke man, die op zijn beurt weer wordt opgeëist door een jonger meisje. Dat meisje komt aan het eind om bij een brand. In het nawoord vat De Martelaere het verhaal wel heel mooi en plotseling logisch samen. Het omslaan van liefde in haat, van vertrouwdheid in misverstand, van toewijding in hardvochtigheid. Centrale misverstand: wat het betekent ‘goed’ te zijn voor iemand. De grote overgave van de vrouwelijke geliefde is de man vreemd, maar trekt hem ook mateloos aan. de vrouw zit ook vol weerstand en verzet, en geeft blijk van hardheid en vijandigheid die hem als man net zo goed vreemd zijn. Het thema van een ander dan aards, meer spiritueel bestaan, waarin verspilde moeite uiteindelijk toch niet verspild zou zijn, zit als een haast onzichtbare draad mee verweven tussen de patronen van de hartstocht.

Ik word af en toe gek van het lezen & schrijven, en ontspan mezelf met dvd’s.

Medium poster la peau douce

La peau douce van Francois Truffaut**, uit 1964.

Noodlotsdrama van Truffaut, vergelijkbaar met zijn allerbeste, alleraangrijpendste wat mij betreft, La femme d'a coté. Hier gaat de veertiger Pierre Lacheney, schrijver, Gide-specialist, tamelijk onbekommerd vreemd met een stewardess. Zijn uitstapjes met haar, lezingen in den lande, blijken in de praktijk toch wat gecompliceerd. Ik kreeg bijna medelijden met zijn gerace en gedoe, wat werd versterkt door het onschuldige pompiedom-muziekje eronder. Gun die man zijn verzetje. Maar ja, dan komt zijn vrouw erachter. Lijkt ze aanvankelijk nog tot kalmte te manen, als ze via het briefje in het pak dat terugkomt van de stomerij - klassiek - op de pastorale foto’s stuit die man maakte tijdens een boswandeling, is er geen weg meer terug. Ik zal de plot niet verraden, maar ik was er totaal van uit mijn doen.

Fish Tank van Andrea Arnold , uit 2009.

Sinds ik onverwacht Red Road op tv zag, haar eerste film, wil ik alles zien van de Britse Arnold (1961). Dat is nog niet zoveel. Fish Tank dus, en in november komt haar Wuthering Heights in de bioscoop, is op het Venetiaanse Filmfestival in première gegaan. Ik kan niet wachten. Fish Tank is meesterlijk, zonder meer. Over de 15-jarige Mia, die een lower dan lowlife leidt in een a-sociale buitenwijk van Essex, armoedig, gewelddadig, en zo grof. Ondertussen kan ze wel heel goed dansen, en daarin is ze heel fanatiek. ‘Je danst als een zwarte,’ is het eerste wat het nieuwe vriendje van haar moeder tegen haar zegt.

Dat vriendje wordt gespeeld door de gruwelijk aantrekkelijke Michael Fassbender. Langzaam wint hij het vertrouwen van vals, schuw diertje Mia, om ‘t vervolgens op de voordehandliggende manier te beschamen. Wat hij dan in Mia ontketent, is bijna niet om aan te zien. Ongestraft seks hebben bestaat niet, althans niet in de wereld van Andrea Arnold. Come to think of it: ook niet in die van Truffaut.