Marokkaanse oplossingen

Rabat – Derb el Kebir, een van Casablanca’s oudere wijken, heeft de reputatie een quartier chaud te zijn. Hier woont een proletariaat zo dicht op elkaar dat men het voortdurend met elkaar aan de stok heeft.
De Franse documentairemaker Jean-Bernard Andro koos Derb el Kebir uit voor de Marokkaanse aflevering van Commissariats du Monde. Een maand lang mocht hij ongestoord filmen in het hoofdbureau van politie van deze prachtwijk ter grootte van een stad als Haarlem – een unicum. De zender France 5 zond die documentaire onlangs uit. Wie gaat dat binnenkort in Nederland doen?

De documentaire werpt een ontluisterend licht op de aard van de conflicten van de bewoners van Derb el Kebir, én op de manier waarop de politie die conflicten zo goed en zo kwaad als het gaat oplost. En dat laatste is voor Nederland interessant, want nog altijd worden excursies naar Marokko georganiseerd, vooral voor politiemensen en docenten, die dan moeten leren hoe Marokkanen ‘de problemen met Marokkanen’ te lijf gaan.
Deze mensen kunnen beter thuisblijven en naar de documentaire kijken. ‘Morgenochtend half negen zie ik jullie hier weer’, zegt de commissaris tegen een moeder en haar zoon, 'en zorg ervoor dat je d'r bent, anders smijt ik jullie in de gevangenis.’ Now we’re talking. Die commissaris heeft die macht natuurlijk ook. Overigens beschuldigde die moeder haar zoontje – jaar of veertien – ervan haar te hebben willen verkrachten. Het zoontje toonde zich een en al onschuld.
Een andere vrouw, met een behoorlijk blauw oog, zegt door haar buren geslagen te zijn. De commissaris geeft opdracht die buren binnen te brengen. Ze ontkennen. ‘Ze komt altijd om vier uur ’s ochtends thuis. Ze begon zelf met haar hoofd tegen de muur te slaan.’
Een rechercheur gaat in de buurt op onderzoek uit. Hij neemt de vrouw mee. De meeste buren, vooral de vrouwen, blijken tégen haar. De vrouw met het blauwe oog roept: ‘Zweer bij Allah en zijn profeet Mohammed dat jullie de waarheid spreken! Het is allemaal begonnen tijdens de ramadan, toen die mannen bij mij kwamen.’ Het lijkt erop dat ‘die mannen die bij haar kwamen’ de mannen van die vrouwen zijn.
Een andere jonge vrouw is door de politie uit een hammam gesleurd, ze zou de boel er vernielen. De politieman tijdens het verhoor: ‘Je bent nog meisje?’
– ‘Waarom vraag je me dat? Ik ben vrouw.‘
– 'Hoe lang ben je al vrouw?’
– ‘Vier jaar.’
– ‘Wie heeft je fijngeprakt?’
– ‘Ik heb een vriend.’
– ‘Wie is dat?’
– ‘Wat doet dat ertoe?’
– ‘Het is goed. We hoeven dat niet te weten.’

De problemen in Derb el Kebir zijn middeleeuws, ontzagwekkend. De houding van de politie is, behalve autoritair, ook homofoob, misogyn, gewelddadig. Hier kan Nederland veel van leren.