Marokkanen lossen hun zaken zelf op

Boumia – Een stoffige dagmarkt, een kring mensen. In het midden een kalende man, die ter verdediging een arm heft. Een grote steen tegen zijn hoofd, en nog een.

Hij probeert weg te kruipen onder een tentzeil maar wordt weer naar het midden van de kring gedreven. Een paar omstanders proberen de stenengooiers te stoppen, maar het helpt niet.

Het slachtoffer is een van de twee vermeende dieven die midden juli door een woedende menigte werden mishandeld, in Boumia in de Midden-Atlas van Marokko. Boze omstanders grepen in nadat een van verkopers ‘houdt de dief’ had geroepen. Een van de mannen – vader van drie – stierf, de tweede raakte in coma. De lynchpartij werd vastgelegd met een smartphone. ‘Zoiets kan je tegenwoordig al je leven kosten. Iemand roept iets, de mensen doen de rest’, zegt een lokale woordvoerder van mensenrechtenorganisatie amdh.

De incidenten in Marokko volgen elkaar de laatste tijd rap op. In Fez werd een travestiet half doodgeslagen door een groep, na onenigheid met een taxichauffeur. Begin juni viel een migrant in Tanger van vier hoog naar beneden nadat hij door buurtbewoners achterna werd gezeten. Een paar dagen later werden een meisje en haar moeder in de kuststad Safi belaagd omdat de dochter een korte broek droeg. En in juni werden twee vrouwen door marktkooplui in Inezgane aangevallen omdat ze een korte rok droegen.

Wat die incidenten gemeen hebben, is dat groepen – doorgaans in arme wijken of regio’s – voor eigen rechter speelden. Na ‘Fez’ veroordeelde premier Benkirane het geweld. ‘Het is ontoelaatbaar dat mensen het recht in eigen hand nemen. Wie dat toch doet, heeft geen respect voor Marokkaanse waarden.’

Maar dat is iets te makkelijk, meent Said Ahbar. Hij is journalist in Midelt (nabij Boumia) en amdh-medewerker. ‘De laatste dertig jaar is zes keer iemand vermoord op de markt van Boumia’, zegt hij. ‘Er komen duizenden mensen op de markt af, maar politie is niet te bekennen.’ Daar zou wel eens de oorzaak kunnen liggen van het geweld, oppert hij. De mensen die de slachtoffers lynchten, zijn arm en laagopgeleid. ‘Ze zijn ervan overtuigd dat ze niets van de autoriteiten te verwachten hebben. Dus lossen ze hun zaken zelf op. Eigenlijk zou de politie vaste posten moeten hebben op alle markten’, zegt Ahbar.

Sinds het incident in Boumia is de politie wel aanwezig op de markt. Inmiddels zijn vijf verdachten aangehouden.