Marokko krijgt een holocaustmonument

Rabat – Noord-Afrika krijgt zijn eerste holocaustmonument – gebouwd door Duitsers, met lhbt-kleuren en in het islamitische Marokko. Wie verzint dat? Oliver Bienkowski. Hij verwacht dat het centrum voor de joodse feestdag Chanoeka in december klaar zal zijn.

De Duitse kunstenaar Bienkowski woont sinds 2014 in Marokko. Na het vinden van zijn eigen achternaam in Yad Vashem, Israëls Holocaust Museum, wist Bienkowski dat hij een holocaustmonument wilde bouwen. ‘Zuid-Afrika is het enige land op het hele continent met één zo’n monument. Daar wilde ik verandering in brengen.’ Met zijn non-profit mensenrechtenorganisatie PixelHelper haalde Bienkowski meer dan honderdduizend euro aan donaties op. Daarmee kocht de ngo een stuk land. De bouw is al gestart.

Het herdenkingscentrum bevindt zich 26 kilometer van de Marokkaanse stad Marrakesh en gaat bestaan uit steenblokken vergelijkbaar met die in Berlijn, ruimte voor toneeluitvoeringen met echte acteurs en een monument in regenboogkleuren om de lhbt’ers die tijdens de holocaust zijn omgekomen te herdenken. ‘Het is belangrijk voor Marokkanen, toeristen en joden om een plek in Noord-Afrika te hebben waar zij kunnen leren over de holocaust en de slachtoffers kunnen herdenken’, zegt Bienkowski.

De lhbt-kleuren zijn opvallend in een land waar je volgens het wetboek niet openlijk homo mag zijn. Toch maakt Bienkowksi zich daar geen zorgen over: ‘We lobbyen verder niet voor homorechten, we willen simpelweg de mensen herdenken die zijn omgekomen tijdens de holocaust.’ Bienkowski geeft aan tot nu toe alleen nog maar positieve reacties van de lokale bevolking te hebben gekregen. Ook over antisemitisme maakt Bienkowski zich weinig zorgen. ‘Marokko is een vriendelijk en vredig land, een project als dit zal niet snel vandalisme aantrekken.’ Daarnaast verwacht hij dat de lokale autoriteiten genoeg controlepunten zullen installeren om vandalisme te voorkomen.

De joodse gemeenschap in Marokko is niet betrokken bij het project van PixelHelper. ‘We zijn nog niet benaderd’, zegt rabbijn Levi Banon van de joods-orthodoxe Chabad-beweging in Casablanca. ‘Maar ieder anti-haatproject verdient de steun van de joodse gemeenschap in Marokko.’

Bienkowksi hoopt van het monument een culturele ontmoetingsplaats te kunnen maken. Het Marokkaanse dorp Ait Faska, waar het monument wordt gebouwd, omschrijft hij als een ‘niemandsland’. ‘Zodra wij hier klaar zijn, zullen er honderden nieuwe banen beschikbaar zijn zoals bijvoorbeeld acteurs of beveiligers, en heeft het gebied voor het eerst ook iets te bieden dat toeristen trekt.’