Martelaren van de democratie

Met het Dictaat van Athene bestaat er geen twijfel meer over het ware doel van het Europese project. De transformatie van nationale democratieën in oligarchische technocratiën, teneinde de neoliberale droom van de European Roundtable of Industrialists uit de vroege jaren tachtig eindelijk te kunnen voltooiien: totale mobilisatie voor de export.

Argwanende zielen hadden het al eerder door. Begin jaren negentig bijvoorbeeld, met de introductie van de Interne Markt, die de Europese gemeenschap transformeerde tot een paradijs voor loonkostenarbitreurs en laagopgeleide Nederlanders voor het eerst confronteerde met wat het betekende om te moeten concurreren met veel goedkopere Grieken, Portugezen en Spanjaarden. Of eind jaren negentig, toen de Europese elite aanstuurde op een monetaire unie tussen landen met uiteenlopende verdiencapaciteiten, geschiedenissen en culturen. Of in 2005, toen het afgewezen gedrocht van een Europese Constititutie via de achterdeur alsnog werd ingevoerd.

Of in 2010, toen Merkel de Griekse en Italiaanse democratische mandaten met voeten trad door er twee meegaande vazallen te parachuteren, die moesten uitvoeren wat gekozen regeringen weigerden te doen: het afbreken van sociale grondrechten. Of in 2012, toen Brusselse technocraten in samenspraak met gekozen regeringsleiders buiten het zicht van nationale parlementen een begrotingsgevangenis optuigden die tekorten ongrondwettelijk maakte en daarmee de beleidsruimte voor toekomstige regeringen beperkte tot wat volgens de neoliberale leer acceptabel was.

Of in 2013 toen de Raad van State een onthutsende ‘Voorlichting’ publiceerde waarin dit gezaghebbende college van staat haar grote zorgen uitsprak over de gevolgen voor de Nederlandse beleidssoevereiniteit van het zogenaamde ‘Europese semester’, dat begin en eind van de Nederlandse begrotingscyclus naar Brussel verschoof – en waar in de Tweede Kamer vervolgens geen haan naar kraaide.

Werden de eerste stappen naar technocratië nog verguld met gloedvolle verhalen van voorspoed, vrede en democratie, sinds 2010 wordt de ene Ausnahmezustand aan de andere geregen om nieuwe schreden op het pad naar voltooiing van de Unie te kunnen zetten zonder te worden gedwarsboomd door onwillige kiezers, opgezweept door wat sinds de crisis populistische rattenvangers heten. Ik gebruik hier met opzet het Duits. Want wat er de afgelopen jaren in Brussel is gebeurd, lijkt zo van de nationaal-socialistische rechtsfilosoof Carl Schmitt te zijn afgekeken.

Met het Dictaat van Athene heeft de schaamteloosheid van de Europese elite echter een voorlopig hoogtepunt bereikt. Open en bloot wordt aangestuurd op een politieke crisis. Wie een land dat na vijf jaar recessie door krankjoreme tekortreductie-eisen volledig is uitgemergeld een ultiem aanbod doet dat opnieuw bezuinigingen en lastenverzwaringen ter waarde van 4,4 procent van het bbp eist, is niet uit op een akkoord, op rentebetalingen, laat staan herstel en groei, maar op het veroorzaken van maximale politieke schade. Ter vergelijking: 4,4 procent zou in de Nederlandse context neerkomen op pakweg 26 miljard euro. Dat is ongeveer de helft van alle bezuinigingspaketten die Rutte de Nederlandse kiezer met een lange lijst van collaborateurs door de strot heeft gedouwd.

Voeg er een centrale bank aan toe die gedurende de crisis haar mandaat steeds verder te buiten is gegaan en met het dichtdraaien van de liquiditeitskraan Griekse banken willens en wetens naar het bankroet jaagt, en het plaatje van moedwillige politieke vernietiging van het progressief populisme is compleet. Vindt u het gek dat Tsipras en de zijnen spreken van ‘chantage’ en ongeoorloofde inmenging in nationale aangelegenheden?

En als Syriza dan alsnog door de knieën gaat en voorstelt de tekortreductie te bereiken door arm en kwetsbaar te ontzien en groot en rijk te belasten, sturen de Europese technocraten het nieuwe voorstel voorzien van rode correcties die alles doodleuk weer terugdraaien per ommegaande terug. Alsof het een opstel van een stoute schooljongen betrof.

De reden is evident. Eens en voor al willen de politieke zetbazen van het Europese grootbedrijf duidelijk maken dat er geen alternatief is voor het neo-mercantilisme van Nederland en Duitsland. Loonmatiging, flexibilisering van de arbeidsmarkt, de corpocratisering van onderzoek en onderwijs, open grenzen voor kapitaal en elite-arbeid en drempelloze toegang tot politieke besluitvorming voor het grootkapitaal is in de 21ste eeuw het Europese model geworden. Dat is de bandbreedte van volwassen beleid, zoals bepaald door Brussel.

In dat licht moet het Dictaat van Athene worden bezien. De kruisiging van Syriza heeft maar één doel: Spaanse kiezers duidelijk maken dat de alternatieven van de progressieve populisten zullen sneven op de cynische technocratie van Brussel.

Kruisiging is echter een riskante strategie. Voor je het weet creëer je martelaren van de democratie.