Marteling in Polen

Warschau - Zelfs jaren nadat het bestaan van geheime CIA-vluchten met gevangenen werd ontdekt, blijft het in heel Europa een enorm karwei om daar details over op te diepen. Soms is er succes: zo hebben Poolse autoriteiten voor het eerst informatie vrijgegeven over het transport van CIA-gevangenen naar een geheime locatie nabij het vliegveld van Szymany in noordoost-Polen. De Poolse mensenrechtenorganisatie Helsinki Foundation for Human Rights kreeg na een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur gegevens over zeven vluchten naar Szymany, waar de CIA vermoedelijk een locatie had voor de ondervraging van zogenaamde High Value Detainees. De informatie bevat voor het eerst ook gegevens over het aantal passagiers en bemanningsleden op de vluchten. In februari kreeg de Poolse mensenrechtenorganisatie al informatie over verdachte vluchten op Warschau.
Hoewel geen namen van passagiers zijn vrijgegeven en sommige van de passagiers mogelijk CIA-begeleiders waren, bieden de nieuwe gegevens in combinatie met eerdere ontdekkingen inzicht over wie er mogelijk in Polen zijn vastgehouden en verhoord. Het gaat om de top van al-Qaeda, onder wie Khalid Sheikh Mohammed, het brein achter de aanslagen van 11 september 2001, en Abu Zubaydah, het hoofd van de inlichtingendienst van al-Qaeda. In totaal zou het om tussen de acht en twaalf verdachten gaan. Uit een eerder uitgelekt rapport van het Rode Kruis, een recente rapportage van VN-rapporteur inzake marteling, Manfred Nowak, en het rapport van onderzoeker Dick Marty van de Raad van Europa, blijkt dat de CIA ook in Polen de zogenaamde ‘enhanced interrogation’-methoden toepaste, een eufemisme voor marteling.
Het is niet duidelijk in hoeverre Poolse autoriteiten wisten wat er gebeurde op de geheime locatie. De Poolse regering heeft altijd ontkend en medewerking geweigerd aan het onderzoek van Dick Marty. Vorig jaar verscheen er een bericht in de Poolse pers dat toenmalig president Kwasniewski en eerste minister Miller twaalf Poolse geheim agenten toestemming hadden gegeven om mee te werken met de CIA. Het Poolse parlement heeft de zaak nooit onderzocht.
Begin augustus meldde de Poolse krant Gazeta Wyborcza dat de openbaar aanklager overweegt de verantwoordelijken op regeringsniveau voor een speciaal staatstribunaal te dagen, een nooit eerder gebruikt juridisch middel dat na de val van het communistische regime in de grondwet is opgenomen. In Polen doet het hardnekkige gerucht de ronde dat de Poolse agenten tijdens een geheime ceremonie geheime onderscheidingen hebben ontvangen. Op een verzoek om opheldering daarover kreeg de Poolse ngo nul op het rekest.