McDonald’s Brazilië, geen great place

São Paulo - Een werknemer verdient bij de McDonald’s in Brazilië één euro per uur. Dat is vier tot acht keer minder dan in Nederland - afhankelijk van de leeftijd. Daarbij kost een Braziliaanse Big Mac ruim vijf dollar, meer dan in Nederland. Drie keer meer als je het afzet tegen het gemiddelde maandinkomen. McDonald’s maakt miljardenwinsten in Brazilië.
Dat ter inleiding, want de werknemers en de horecavakbond zijn pas echt boos over de zogenaamde ‘beweegbare, variabele werkweek’. Alle gewerkte uren worden betaald, zegt McDonald’s trots. Maar je weet nooit hoevéél uren je gaat draaien in de maand. Werknemers bij filialen in São Paulo klagen dat ze wel de hele dag oproepbaar moeten zijn. Ze verblijven dan in een zogenaamde breakroom, tot er meer klandizie binnenkomt en de werktijd ingaat. Ze verdienen meestal minder dan de helft of zelfs maar een vijfde (37 euro) van het Braziliaanse minimumsalaris in een maand.
Na meerdere klachten heeft horecavakbond Sinthoresp de mensenrechtencommissie van de deelstaatregering van São Paulo gewaarschuwd. Die hoorde deze maand anonieme getuigenissen via video-opnamen door de vakbond. Deze 'beweegbare en variabele werkweek’, ingevoerd door McDonald’s voor de duizenden werknemers in de zeshonderd restaurants in Brazilië, is al in verscheidene provincies ter discussie gesteld door de Openbaar Ministeries. Probleem is dat er geen nationale wetgeving bestaat die het systeem ronduit verbiedt.
In Paraná, in het zuiden, besliste een rechter in maart in hoger beroep dat de flexibiliteit 'tegen de belangen van de werknemer indruist’. Volgens de rechter staat de werknemer 'ter beschikking van de werkgever, die van hem gebruik kan maken wanneer die maar wil, op welk uur van de dag, zo min mogelijk betalend voor de hoogst mogelijke winstpercentages’. Op die manier kan een werknemer nooit zijn leven regelen. In Rio de Janeiro kwam een andere rechter tot dezelfde conclusie voor twee filialen.
Maar in São Paulo verdedigde een concurrent van de horecabond (snackvakbond Sindifast) vorig jaar juist McDonald’s en bleef de 'variabele werkweek’ in stand. Tegen de mensenrechtencommissie zei McDonald’s deze maand dat het bedrijf zich keurig aan de wet houdt. Per uur wordt namelijk het minimumbedrag betaald. De onbetaalde tijd in de breakroom was slechts een foutje in het systeem. Volgens een jaarlijkse ranglijst, zo stelde de advocaat, is McDonald’s - een van de grootste werkgevers van het land - een 'great place to work’.