Mcveigh zal niet meer spreken

Het proces in Denver heeft weinig twijfels gelaten over de schuld van Timothy McVeigh aan de bomaanslag in Oklahoma City. Zijn eigen advocaten gaven dit impliciet toe toen ze in de strafbepalingsfase van het proces voor zijn leven pleitten. Dat ze ook daarin mislukten, verbaasde niemand. Honderdachtenzestig onschuldigen stierven door deze dwaze slachting, de ergste terreurdaad uit de Amerikaanse geschiedenis. Als McVeigh de doodstraf niet verdient, wie dan wel?

Maar behalve de vraag of hij het verdient om te sterven, was er nog een andere waarover de juryleden zich moesten buigen. McVeighs advocaat Stephen Jones waarschuwde hen dat ‘doden niet praten’, dat het doodvonnis de terrorist elke motivatie zou ontnemen om de volledige waarheid over de aanslag aan het licht te helpen brengen. Jones gaf te kennen dat McVeigh hem 'een verschrikkelijk geheim’ had verteld dat hij, vanwege zijn beroepseed, echter niet mocht onthullen. Van een advocaat mag men verwachten dat hij elk argument dat zijn cliënt kan helpen, gebruikt. Maar ook nadat het doek over het proces was gevallen, bleef Jones met klem beweren dat er anderen betrokken waren bij de aanslag en dat die anderen, 'net als de regering’, McVeigh zo snel mogelijk dood willen zien. Maar de rechter verbood hem tijdens het proces zijn samenzweringshypothese te ontvouwen.
Ook het officiële onderzoek leidde naar de conclusie dat McVeigh en zijn medebeschuldigde Terry Nichols, wiens proces later dit jaar begint, niet alleen handelden. De originele akte van beschuldiging stelde dat McVeigh en Nichols samenzwoeren met 'onbekende anderen’. Maar op het proces zei de aanklager dat de eventuele betrokkenheid van anderen irrelevant was.
Hij liet niemand van de velen die McVeigh en Nichols op cruciale momenten in het gezelschap van anderen hadden gezien - personeel van de winkel die de ingrediënten voor de bom verkocht, van het bedrijf dat de auto verhuurde die bij de aanslag werd gebruikt, van het motel waar McVeigh de nacht voor de aanslag sliep, enzovoort - op het proces getuigen. Zo werd, ongewild laat ons hopen, de indruk gewekt dat de overheid de identiteit van die andere betrokkenen niet onthuld wil zien. Ook al omdat het federaal onderzoek van de zaak officieel is afgesloten.
Wie zijn die anderen? Op de wilde radiogolven van de talkshows en in de chat rooms van het Internet worden naarstig theorieën gesponnen. Sommigen zoeken de samenzwering in de meest fanatieke franjes van de militiebeweging en waarschuwen dat die opnieuw kan toeslaan. Militie-aanhangers repliceren dat de aanslag door de regering zelf werd georganiseerd, teniende een voorwendsel te creëren om hun beweging te onderdrukken. Anderen zoeken een link tussen McVeigh en de onvermijdelijke Arabieren. 'We willen geen nieuwe Oswald’, zei Stephen Jones in zijn laatste pleidooi, 'we willen geen Oliver Stone-film over deze zaak.’ Maar de speculatiemolen draait op volle toeren en lijkt niet te stuiten.
De ene persoon die hem kan tegenhouden, die waarheid van speculatie kan scheiden - McVeigh - heeft op zijn proces niet gesproken. De kans dat hij het alsnog doet is nu wel zeer klein geworden. Dank zij de doodstraf.