Meer dan een cijfertje

Ik ben op het ogenblik een beetje in exil. Op Festivaleiland Rotterdam leef ik als een schipbreukeling losgesneden van de rest van de wereld. Even was er contact met de bewoonde wereld. Mijn kinderen kwamen een dagje filmkijken. Alsof er een fles aanspoelde met daarin een boodschap van thuis. Die boodschap leek echter meer op een zakspiegeltje dan op een brief. De kinderen werden middels een recensiewedstrijd aan het werk gezet. Of ik ze niet wilde helpen? Dat leek me niet de bedoeling, maar nadat ik ze weer op de trein had gezet ondernam ik toch een poging.

‘Op dit formulier schrijf je je recensie. Je kunt eventueel eerst in het klad schrijven. Waar kun je zoal over schrijven? Welnu je kunt iets vertellen over het onderwerp van de film, de spelers, over het camerawerk of de speciale effecten (zitten er bijvoorbeeld trucs in?). Noem maar op. Ook kun je schrijven of de film spannend, eng vreemd, gek, vrolijk of nog heel iets anders was. Schrijf hier de recencies. Is het blad vol ga dan op de achterkant verder. Zet erboven over welke film het gaat.’
Mijn recensie gaat over de film Hand on the Shoulder van Breda Beban & Hrvoje Horvatic.
Het onderwerp van de film is ballingschap. Een schrijver uit voormalig Joegoslavië vestigt zich tijdelijk in Londen om voor een grote uitgever een boek te schrijven over de burgeroorlog in zijn land. Een land dat geen land meer is, maar een bonte verzameling nationale staatjes. Omdat hij zich moet uitdrukken in een taal die de zijne niet is, werkt hij samen met een vertaalster. Het verhaal, toch duidelijk het verhaal van de schrijver, wordt verteld vanuit het perspectief van de vertaalster. Die rol wordt gespeeld door Breda Bebandoor, de vrouwelijke helft van het regisseursduo. Dat was goedkoop omdat ze dan geen actrice hoefden te betalen, maar ook vond Hrvoje Horvatic, de andere helft van het duo, dat alleen Beban die rol kon spelen. De film werd deels opgenomen in het huis van Beban & Horvatic in Londen. Het is dus niet moeilijk om te bedenken dat het een persoonlijke, haast autobiografische film is. Beban & Horvatic leefden zelf als voormalig-Joegoslavische kunstenaars (nu zouden ze zich eigenlijk Kroatisch moeten noemen, maar daar zijn ze nooit aan toe gekomen) in Londen.
Hoewel de film op video is opgenomen, ziet hij er erg uit als film. Dit bijvoorbeeld door de zwartwitbeelden en de rustige en zorgvuldige cameravoering. Zeker als je bedenkt dat het kunstenaarsduo een duidelijke beeldendekunstachtergrond heeft kun je zeggen dat het haast een 'normale’ film is. Minder normaal is dat een permanente voice over de als brieven verwoorde gedachten van de vertaalster weergeeft. De stroom van woorden heeft een bijna bezwerend effect.
Het is een mooie en gevoelige film. Een film die de kijker laat delen in de gevoelens van een kunstenaar die buiten zijn natuurlijke omgeving moet werken. Een schrijver die buiten zijn taal geworpen is.
Ik kijk nog eens naar het formulier. Ik geloof dat mijn stukje nu alle elementen bevat die een recensie kennelijk hoort te bevatten. Gelukkig heb ik nog wat ruimte over voor een opmerking die blijkbaar buiten een recensie valt.
Breda Beban, de helft van het duo, was alleen in Rotterdam. Hrvoje Horvatic, de andere helft, is dood. Noodgedwongen is Beban nu geen deel meer van een duo. Ze moet leren 'ik’ te zeggen in plaats van 'wij’. In Rotterdam deed ze daar een indrukwekkende poging toe. Een mooi geschenk voor een klein, maar aandachtig publiek.
Beban gaat manmoedig verder. Ze droomt van het maken van een musical-speelfilm. Van het duo was in Rotterdam ook Jason’s Dream te zien. Een proeve van bekwaamheid. Soms ontmoet je mensen van wie je hoopt dat ze hun plannen kunnen waarmaken. Die musical zou ik graag eens zien.
'Welk cijfer geef je deze film: 8.’
'Deze recensie is geschreven door: Naam: Gertjan Zuilhof. Leeftijd: 42.’