KUNST

Meer dan kunst

Mel Chin

Medium safehouse  a house transformed into a bank vault  the interior walls lined with thousands of hand drawn fundred dollar bills.

Safehouse, New Orleans

Een foto van een metershoge kluisdeur staat opgesteld aan het begin van de tentoonstelling Disputed Territories in Sittard. De afbeelding is onderdeel van het Fundred Dollar Bill Project dat kunstenaar Mel Chin is gestart na de verwoestende orkaan Katrina in New Orleans. Veel plekken in New Orleans bleken zwaar vervuild te zijn met lood. Een team met de naam Operation Paydirt probeert nu het giftige materiaal om te zetten in een neutraal, onschadelijk mineraal. Om hiervoor financiën te krijgen heeft Chin iets bedacht: lege, niet-ingetekende dollarbiljetten worden via verschillende kunstinstellingen in binnen- en buitenland verspreid. Scholieren wordt gevraagd een biljet in te kleuren, waarbij het de bedoeling is dat elke fundred dollar bill honderd dollar moet gaan opleveren. Met het project probeert Chin driehonderd miljoen dollar op te halen, te beginnen bij het Witte Huis.
Dit project van Mel Chin (Houston, 1951) is een voorbeeld van zijn werk dat vaak een groot maatschappelijk en ecologisch karakter in zich draagt. Hiervoor krijgt Chin deze maand de tweejaarlijkse Fritschy Stadscultuur Prijs 2010 uitgereikt, een prijs bestemd voor kunstenaars die in hun werk culturele diversiteit centraal stellen, wereldburgerschap als uitgangspunt nemen en bruggen bouwen tussen culturen. De winnaar krijgt een tentoonstelling in Museum Het Domein in Sittard en een leuk geldbedrag (tienduizend euro). Chins diverse oeuvre voldoet aan deze criteria. Het geheel levert een zorgvuldig gemaakte en weldoordachte tentoonstelling op die jammer genoeg kleinschalig is geworden.

Medium 12a m 16 wound

M-16 wound brooch

Chin is in Nederland nog vrij onbekend, maar in Amerika is zijn werk al veelvuldig tentoongesteld en ook aangekocht door topmusea zoals het Walker Art Center in Minneapolis en het MoMA. De tentoonstelling in Sittard is in Europa zijn eerste museale solo. Chins werk balanceert soms op het randje van kunst, omdat in sommige projecten het maatschappelijke karakter voorrang krijgt boven het kunstzinnige. Maar in de aanloop van zijn projecten maakt hij prachtige schetsen en maquettes. Het is een werkproces dat vergelijkbaar is met dat van een landschapsarchitect.

Het meest in het oog springende werk in Sittard is de serie juwelen die Chin op basis van schotwonden maakt. Een ‘ketting’, die van rechts boven links onder de oksels doorgaat, heeft aan de voorkant een kleine glimmende kraterachtige vorm en eenzelfde figuur aan de achterkant - de plek waar de kogel het lijf weer verlaat. Het is een merkwaardig beeld, omdat je naar een glimmend sieraad kijkt, terwijl het in de werkelijkheid een model is van een wond van een slachtoffer uit de Vietnamoorlog of uit de door 'bloeddiamanten’ gefinancierde wapenhandel. Aan het einde van de expositie is de animatiefilm 9-11/9-11 te zien. Hierin trekt Chin een analogie tussen de aanslag op de Twin Towers en de door de VS gesteunde coup in Chili die exact 28 jaar daarvoor plaatsvond. De film is een aangrijpend portret van een Chileense jongeman die zijn geluk zoekt in New York en als afwasser in het World Trade Center belandt. De film komt voort uit een beeldroman die hij een jaar na de aanslag maakte en publiceerde. Duizend exemplaren hiervan deelde hij op 11 september 2002 uit in de straten van New York. Typisch voor Chin: hij gaat de straat op, anders gebeurt of ontstaat er niets. Ook geen kunst.

Medium melchin911

still uit 9-11/9-11

Disputed Territories, Museum Het Domein, Sittard, t/m 12 december. Zondag 14 november geeft Mel Chin een lezing over de beweegredenen achter zijn werk. www.fundred.org