Meer privacy bij Surinaamse scheiding

Paramaribo – Surinamers zijn gewend om in ellenlange rijen te staan voor een of ander loket. Zo erg als tijdens de militaire dictatuur is het al lang niet meer, maar toch.

Vraag een paspoort aan, stort honderd Surinaamse dollar op een rekening of laat een tweedehands voertuig op jouw naam overschrijven en voor je het weet ben je driekwart werkdag kwijt. Er wordt tijdens het lange wachten uiteraard volop gemopperd en geklaagd, maar verder gaat Suriname er schouderophalend aan voorbij. Zo werkt het systeem nu eenmaal.

Alleen in die ene rij die elke donderdag voor dag en dauw werd gevormd bij de rechtbank van Paramaribo, daar wilde niemand in terechtkomen. Wie in die rij stond, zat namelijk midden in een echtscheiding. En de rij zelf had alle allure van een publieke schandpaal.

Tot voor kort konden enkel de eerste dertig personen die zich donderdagochtend vroeg aanmeldden bij de griffier van de civiele rechtbank een echtscheidingsaanvraag indienen. Te laat, en je moest weer een week wachten. Het gevolg was dat iedere woensdagnacht voor de rechtbank werd gekampeerd door mensen die van hun huwelijk af wilden.

Geen mooi gezicht, zo vond de nieuwe president van het Hof van Justitie van Suriname, die eind maart het roer overnam van zijn voorganger. ‘Toevallige voorbijgangers konden meteen zien wie aan het scheiden was’, vertelt hofpresident Iwan Rasoelbaks tegen ochtendkrant de Ware Tijd. In een gemeenschap van een half miljoen inwoners, waar hoofdstad Paramaribo het karakter heeft van een dorp, kan dat pijnlijk uitpakken. Voor je het weet rijdt een familielid, collega of vriend van jouw partner op donderdagochtend voorbij de rechtbank, terwijl jij buiten op de stoep staat.

Dat soort situaties is nu verleden tijd. Dankzij Rasoelbaks kunnen mensen hun aanvraag de hele donderdagochtend indienen, en iedereen die zich aanmeldt wordt geholpen. ‘Nu kunnen mensen hun echtscheiding even snel tijdens de schafttijd indienen’, vertelt de rechter. Niet dat er dan geen geduld meer moet worden betracht. Door de structurele onderbezetting van de rechterlijke macht duurt het nog steeds gemiddeld een half jaar voor een rechter uiteindelijk een streep door het huwelijk trekt. ‘Elke maand krijgen we honderd aanvragen. Door een rechter en twee griffiers extra in te zetten hopen we dat te kunnen terugbrengen naar vier maanden.’