DANS

Mensen van vlees en bloed

Asa Nisi Masa

Multitalent Klaus Jürgens is niet zomaar in een hokje te plaatsen. In zijn nieuwe voorstelling Asa Nisi Masa noemt hij zichzelf choreograaf, maar die term dekt de lading allerminst. Jürgens is een theatermaker die naast beweging de hele trukendoos van tekst, muziek en decor opentrekt om zijn verhaal neer te zetten. De combinatie van eindeloze fantasie en tegelijkertijd groot gevoel voor realisme waarmee hij dat doet maken hem tot een unieke stem op de Nederlandse podia.
Jürgens werd bij het theaterpubliek bekend als lid van het Hans Hof Ensemble, het choreografencollectief waarmee hij samen met Andrea Boll, Andreas Denk en Mischa van Dullemen tekende voor onvergetelijke producties als Stad bij nacht (1999) en Höhenluft (1998). Ook deze voorstellingen kenmerkten zich door een pakkende combinatie van dans en theater, humor, poëzie en een vette knipoog naar het absurde.
Sinds het uit elkaar vallen van het collectief in 2008 gaan de choreografen ieder hun eigen weg. Met Asa Nisi Masa (een woordspeling geplukt uit de film Otto e mezzo van Federico Fellini) zet Jürgens een overtuigende eerste stap op het pad van zijn solocarrière.
In Asa Nisi Masa voert Jürgens een regisseur en een viertal acteurs op, die ons in een soepele aaneenschakeling van korte scènes deelgenoot maken van hun zoektocht naar erkenning als kunstenaar, hun gevecht met onzekerheid en de manieren waarop zij zich staande proberen te houden.
Dat deze weg naar erkenning niet met geluk geplaveid is wordt in Asa Nisi Masa overduidelijk: gaandeweg raken de personages verwikkeld in een verstikkend web van wederzijdse verwachtingen, emotionele chantage en persoonlijke strijd. Jürgens toont zijn personages daarbij op de toppen van hun macht en in de krochten van hun angsten. Zo is daar de sadistische regisseur die zijn acteurs in naam van de kunst (en tot eigen genoegen) dwingt als honden blaffend over de grond te kruipen. Even later scheurt hij, alleen en verlamd door writers’ block, pagina na pagina uit zijn schriften. En de hooggehakte actrice die hem eerst zelfverzekerd, met de blote benen gespreid, tot een hoofdrol probeert te verleiden, horen we vervolgens onzeker fluisteren aan de telefoon met haar vriendje aan de andere kant van de oceaan. Uiteindelijk gebruikt iedereen elkaar.
Tijdens deze collage over de ups en downs uit het menselijk bestaan dwingt Jürgens respect af door de manier waarop hij spel en choreografie tot een overtuigend geheel smeedt. Vaak is het gebruik van tekst in een dansvoorstelling een gekunstelde (om niet te zeggen tenenkrommende) aangelegenheid. Niet hier. Jürgens is een geboren theatermaker die met groot gevoel voor humor en tragiek (en een neus voor uitzonderlijke performers) mensen van vlees en bloed weet neer te zetten.
De enige kanttekening die bij Asa Nisi Masa geplaatst zou kunnen worden is dat de voorstelling gaandeweg ten onder dreigt te gaan aan de veelheid van ideeën en scènes. Jürgens zet veel potjes op het vuur, en naar het einde toe lijkt hij zijn grip op het geheel te verliezen. Gelukkig herpakt hij zich in de prachtige, ingenieuze slotscène waarin hij de hele avond samenbalt tot zijn statement: hij streeft er niet naar om zaligmakende kunst te maken. Die pogingen zijn, net als de regisseur uit Asa Nisi Masa, tot falen gedoemd. Liever wil Jürgens gewoon verhalen vertellen. Op deze manier mag hij dat nog heel vaak doen.

Gezien op 14 april in Lantaren/Venster, Rotterdam. Asa Nisi Masa is op 27 en 28 april en 1 en 2 mei te zien in het Melkweg Theater, Amsterdam. www.korzo.nl